Dermatoloji polikliniğine başvuran melazma hastalarında demografik, klinik özellikler ve ikinci parmağın dördüncü parmağa oranının (2D:4D) araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DERİ VE ZÜHREVİ HASTALIKLAR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA ZIPLAR
Danışman: Göknur ÖZAYDIN YAVUZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Melazma, özellikle yüzde simetrik olarak yerleşen, kahverengi maküllerle karakterize edinsel ve multifaktöriyel bir hastalıktır. Hastalığın patogenezinde cinsiyet hormonlarının önemli bir rol oynadığı bilinmektedir. Bu çalışmada melazma tanısı almış bireylerin demografik ve klinik özelliklerinin değerlendirilmesi; intrauterin dönemde maruz kalınan cinsiyet hormonlarının göstergesi olan ikinci parmağın dördüncü parmağa oranı (2D:4D) ile melazma arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, 2D:4D oranının melazma gelişimi açısından öngörücü bir parametre olup olamayacağı da değerlendirilmeye çalışılmıştır. Gereç ve yöntem: Çalışmaya, dermatoloji polikliniğine başvurarak melazma tanısı alan 60 hasta ile yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 60 sağlıklı kontrol dahil edildi. Katılımcıların demografik verileri, özgeçmiş bilgileri ve güneşten korunma davranışları detaylı bir şekilde sorgulandı. Melazma hastalarının klinik özellikleri değerlendirilerek, lezyonların yerleşimini belirlemek amacıyla Wood ışığı muayenesi yapıldı. Katılımcıların sağ ve sol el ikinci ve dördüncü parmak uzunlukları 0.01 mm hassasiyetindeki dijital kumpas ile ölçülerek 2D:4D oranı her iki el için ayrı ayrı hesaplandı. Hastalık şiddeti modifiye Melazma Alan ve Şiddet İndeksi (mMAŞİ) ile; yaşam kaliteleri ise Melazma Yaşam Kalite Ölçeği (MYKÖ) ile değerlendirildi. Bulgular: Melazma hastalarının sağ el için ortalama 2D:4D oranı 1,01±0,02, sol el için ise 1,02±0,03 olarak saptandı ve kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulundu (her iki el için p=0,001). Kadınlarda, melazma hastalarının sağ ve sol el 2D:4D oranları kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde yüksek iken (p=0,001); erkek hastalarda kontrollere göre anlamlı bir fark saptanmadı (p>0,05). Bununla birlikte, hastalık şiddeti ile demografik özellikler, klinik bulgular, yaşam kalitesi ve 2D:4D oranı arasında anlamlı bir ilişki gözlenmedi. Sonuç: Çalışmamızda elde edilen demografik ve klinik veriler literatür ile büyük ölçüde uyumludur. Çalışmamız literatürde melazma hastalarında 2D:4D oranının değerlendirildiği ilk çalışma olması bakımından özgün ve öncüdür. Melazmalı bireylerde saptanan yüksek 2D:4D oranları, intrauterin dönemde artmış östrojen maruziyetinin melazma patogenezinde etkili olabileceğini düşündürmektedir. Bu bağlamda 2D:4D oranı, melazmanın erken tanısında potansiyel bir biyobelirteç olarak değerlendirilebilir. Gelecekte yapılacak geniş ölçekli ve prospektif çalışmalar, bu ilişkinin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayacaktır. Anahtar kelimeler: Melazma, demografik özellikler, 2D:4D oranı, biyobelirteç, östrojen