Sistemik inflamatuar yanıt indeksi'nin postmenopozal osteoporozu öngörmedeki rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ATATÜRK GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖZDE YASEMİN KURT
Danışman: Elif YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmanın amacı postmenopozal osteoporozda sistemik inflamatuar yanıt indeksinin kemik mineral yoğunluğunu öngörmede bir belirteç olarak rolününün belirlenmesidir. Gereç ve Yöntem : Bu çalışma T.C. Sağlık Bakanlığı Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü Menopoz Polikliniği'nde 1 Haziran 2023- 1 Kasım 2023 tarihleri arasında postmenopozal hastalarda sistemik inflamatuar yanıt indeksinin (nötrofil x monosit/ lenfosit) kemik mineral yoğunluğu ile ilişkisini incelemek amacıyla yapılmış dahil edilme ve hariç tutulma kriterlerini karşılayan çalışmaya katılmayı kabul eden hastaların verilerinin toplanması ile yürütülmüş prospektif bir çalışmadır. Araştırmaya toplam 278 hasta dahil edilmiş olup, kemik mineral dansitometri sonucuna göre, femur boynu ve/veya lomber omurga L1- L4 T skor değerleri; -2,5 veya altında olan osteoporoz tanısı almış hastalar çalışma grubunu (n=139) ve T skor değeri -1,0'dan fazla olan normal kemik yoğunluğu olan hastalar kontrol grubunu (n=139) oluşturmuştur. Çalışmaya dahil edilen tüm hastalara çalışma hakkında detaylı bilgi verilmiş olup, bilgilendirilmiş yazılı onamları alınmıştır. Hastaların demografik bilgileri, kemik mineral dansitometri sonuçları KMD çekim tarihi ile arasında maksimum 1 hafta süre olan hemogramdan SIRI değerleri Excel tablosuna kaydedilmiş ve grupların sonuçları karşılaştırılmıştır. Verilerin analizinde SPSS (IBM SPSS Statistics27) adlı paket program kullanılmış, istatistiksel anlamlılık düzeyi p 0,05). Çalışma grubunda platelet değerlerinin yüksek, PCT ve lenfosit değerlerinin anlamlı seviyede düşük olduğu izlenmiştir (p<0,05). Çalışma grubunda ortalama SIRI değerinin, anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmış (Z=-3,338; p=0,001), optimal SIRI cut-off değeri %50,0 sensitivite ve %78,4 spesifite ile ≥0,8080 olarak tespit edilmiştir (AUC=0,661; p<0,05). Lojistik regresyon modeline göre SIRI parametresinin hastalık durumunu etkileyen önemli bir parametre olduğu tespit edilmiş (p<0,05), SIRI değeri 1 birim arttığında, osteoporoz riskinin 4,561 kat artacağı saptanmıştır (OR=4,561). Osteoporoz durumunu etkileyen bir diğer parametre ise MLO değeri olarak tespit edilmiş; MLO değeri 0,1 birim arttığında, hastalık riski 2,569 kat artmakta olduğu belirlenmiştir. Femur boynu T-skor değeri (g/cm2) ile MLO ve SIRI arasında negatif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiş (p<0,05) olup, MLO ve SIRI değerleri arttıkça T-skor değerlerinin azalacağı saptanmıştır. Sonuç: Çalışmamızda osteoporoz olan grupta SIRI'nin anlamlı düzeyde yüksek çıkması, SIRI'nin etkili bir belirteç olarak kullanılabileceğini göstermektedir. İnsan yaşamının giderek uzadığı günümüzde giderek daha da büyük bir halk sağlığı problemi haline gelen osteoporozda, kemik kaybının erken tespiti, osteoporozun ilerlemesini yavaşlatabilecek ve hatta tersine çevirebilecek tedavilerin mevcut olması nedeniyle önemlidir. Osteoporozu erken tespit etmede SIRI gibi kolay bakılabilecek yeni markerlara ihtiyaç olduğu ve konunun geniş kapsamlı, çok merkezli, prospektif, randomize kontrollü çalışmalar ile desteklenmesinin önemli olduğu düşüncesindeyiz. Anahtar Kelimeler: Postmenopoz, Osteoporoz, Kemik Mineral Yoğunluğu, Sistemik Inflamatuar Yanit Indeksi, İnflamasyon