Kişilerin evlilik öncesi SMA taşıyıcılığı taramaları hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMET ŞAHİN
Danışman: Okcan BASAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Spinal Musküler Atrofi (SMA), kalıtsal nöromusküler hastalıklar grubunda yer almakta olup ülkemizde evlilik öncesi taşıyıcılık taraması yapılmaya başlanmıştır. Bu çalışmanın amacı, SMA hastalığı ve evlilik öncesi SMA taşıyıcılığı taraması hakkında bilgi, tutum ve davranışların değerlendirilmesidir. Yöntem: Bu kesitsel çalışma Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne 23 Haziran-15 Eylül 2022 tarihleri arasında evlilik raporu almak için başvuranlardan çalışmaya dahil etme kriterlerini karşılayanlar ile gerçekleştirildi. Sosyodemografik, tıbbi özellikleri ile SMA hastalığı ve taşıyıcılık taramasına ilişkin bilgileri tarafımızca hazırlanan hasta bilgi formu kullanılarak sorgulandı. SMA bilgi düzeyi sorularına verilen cevaplardan elde edilen puanlar 100'lük puanlama sistemine çevrilerek toplam puan elde edildi. Anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 154 kişinin yaşları 18 ile 54 arasında değişmekte olup, ortalaması 28,16±5,54 yıl idi. Katılımcıların %87'si (n=134) SMA taşıyıcılığı taraması yaptırmak istediğini bildirdi. %31,2'si (n=48) SMA hakkında düşük, %44,2'si (n=68) orta ve %24,7'si (n=38) yüksek farkındalık düzeyine sahipti. Kadınların ve daha önce SMA ve taşıyıcılık taraması hakkında bilgi alanların SMA farkındalık puanı anlamlı şekilde yüksekti (p:0.038; p:0.006, sırasıyla). Daha önce bilgi alanların %55,2'si (n=32) sosyal medyadan, %44,8'i (n=26) yazılı/görsel basından, %36,2'si (n=21) doktor/sağlık çalışanından bilgi almış idi. Sonuç: Katılımcıların büyük çoğunluğu (%87) SMA taşıyıcılığı taraması yaptırmak istemekte olup %31,2'si halen düşük farkındalık düzeyinde idi. Daha önce bu hususta bilgi alanların SMA farkındalığı ise daha yüksekti. Toplumsal farkındalığın artırılması hususunda başta taramaların yapıldığı birinci basamak olmak üzere tüm sağlık çalışanlarına önemli sorumluluk düşmektedir. Bununla birlikte sosyal medya, yazılı ve görsel basında her yaş grubu ve eğitim düzeyine uygun bilgilendirici materyaller hazırlanmalıdır. Anahtar Kelimeler : Spinal musküler atrofi, evlilik öncesi tarama, taşıyıcılık taraması, farkındalık