BAP1, HEG1, klaudin-4 ve PAX8 immunohistokimyasal işaretleyicilerin mezotelyoma ile seröz karsinomların ayırıcı tanısındaki rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATİCE DİNÇER DOĞAN
Danışman: Cem LEBLEBİCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamızda amacımız, tanı almış plevral ve peritoneal malign mezotelyoma olguları ve seröz karsinomların mezotelyal metastazlarında BAP1, HEG1, Klaudin-4 ve PAX8 immunohistokimyasal işaretliyicilerin tanıda ve ayırıcı tanıda tek tek ya da panel halinde uygulanmasının ne derece faydalı olduğunu ortaya koymak, ne derece duyarlı ve özgül olduklarını göstermek ve fayda açısından birbirlerine üstünlüklerini saptamaktır. Gereç ve Yöntemler: 2013-2023 yılları arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Patoloji Kliniği'nde ve Yedikule Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi SUAM Hastanesi Patoloji Kliniği'nde incelenen, seröz karsinom ve malign mezotelyoma tanısı almış hastalar elektronik hasta bilgi yönetim sisteminde geriye dönük olarak tarandı. Uygun lam ve parafin bloklarına ulaşılamayan ve lezyona ait doku miktarı değerlendirmeye yeterli olmayan olgular çalışmadan çıkarıldı. Sonuç olarak; 88 adet plevral mezotelyoma, 6 adet peritoneal mezotelyoma, 1 adet testiküler mezotelyoma, 47 adet yüksek dereceli seröz over karsinomu ve 1 adet düşük dereceli seröz over karsinomu çalışmaya dahil edildi. Olgulara ait Hemotoksilen-Eozin (H&E) boyama lamları arşivden çıkarıldı. Preparatların tamamı iki farklı patolog (HDD ve CL) tarafından yeniden değerlendirildi. İmmünohistokimyasal çalışma için, tümörü en iyi yansıtan, nekroz ve kanama odaklarının en az olduğu bloklar belirlendi. Bulgular: Seröz Karsinom grubunda BAP1, PAX8 ve Klaudin-4 boyanma yaygınlığına göre belirlenen skor mezotelyoma grubundan anlamlı (p < 0.05) olarak daha yüksektir. Seröz karsinom grubunda Klaudin-4 yaygınlık ve yoğunluğuna göre belirlenen total skor mezotelyoma grubundan anlamlı (p < 0.05) olarak daha yüksektir. Seröz karsinom grubunda HEG1 boyanma yaygınlığına göre belirlenen skor mezotelyoma grubundan anlamlı (p < 0.05) olarak daha düşüktür. Seröz karsinom grubunda HEG1 yaygınlık ve yoğunluğuna göre belirlenen total skor mezotelyoma grubundan anlamlı (p < 0.05) olarak daha düşüktür. Mezotelyoma ve seröz karsinom hastalarının ayrımında, BAP1 %46,3 duyarlılığa ve %97,9 özgüllüğe; HEG1 %88,4 duyarlılığa ve %81,3 özgüllüğe; Klaudin4 %100 duyarlılığa ve %97,9 özgüllüğe; PAX8 ise %87,5 duyarlılığa ve %100 özgüllüğe sahiptir. Mezotelyoma histotipleri arasında, BAP1 ekspresyon kaybının en çok oranda görüldüğü grup, epiteloid tip mezotelyoma; en az oranda görüldüğü grup ise sarkomatoid tip mezotelyomadır. PAX8 ve Klaudin-4 ekspresyonu açısından mezotelyoma histotipleri ve bifazik mezotelyomanın epiteloid ve sarkomatoid komponentleri arasında ekspresyon açısından anlamlı fark yoktur. Epiteloid mezotelyoma ve bifazik mezotelyomanın epiteloid komponenti HEG1 belirteci ile daha çok komplet/parsiyel membranöz boyanmaktadır. Seröz karsinom, sarkomatoid mezotelyoma ve bifazik mezotelyomanın sarkomatoid komponenti HEG1 belirteci ile daha çok sitoplazmik boyanmaktadır. Sonuç: Ortak çölomik orijin nedeniyle mezotelyoma ve seröz karsinomlar morfolojik ve immunfenotipik olarak örtüşme göstermektedir ve ayırıcı tanıları çok güç olmaktadır. Yaptığımız çalışmayla, mezotelyoma ve seröz karsinom ayrımında, BAP1, HEG1, Klaudin-4 ve PAX8 belirteçlerinin faydalı olduğu sonucuna vardık. Ayrıca çalışmamızda mezotelyoma histotipleri arasında ve bifazik mezotelyomanın komponentleri arasında ekspresyon farklılıklarını da değerlendirdik. Belirteçlerin mezotelyomanın histolojik alt tiplerinde farklı boyanma paterni ve yoğunluğu sergileyebildiğini gördük. Literatürde sarkomatoid mezotelyomada çoğu immunhistokimyasal belirteçin fayda sağlamadığı bilinmektedir. Bununla birlikte bizim çalışmamızda kullandığımız belirteçlerin sarkomatoid mezotelyomada da işe yarayabileceği sonucuna vardık. Nihayetinde çalışmamız ile elde ettiğimiz sonuçların, hem seröz karsinom ile mezoteyoma ayrımında hem de mezotelyomanın histolojik alt tiplerinin değerlendirilmesi konusunda fayda sağlayabileceğini düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Seröz karsinom, Mezotelyoma, BAP1, HEG1, Klaudin-4, PAX8