Tedaviye dirençli şizofrenide nörodejenerasyonun rolünün GFAP ve S100B ile incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY PROF. DR. MAZHAR OSMAN RUH SAĞLIĞI VE SİNİR HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: PELİN ÖZKARA MENEKŞEOĞLU
Danışman: Nesrin KARAMUSTAFALIOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Şizofreni hastalarında glial hücrelerin hastalığın patogenezi ve prognozundaki yerinin serum Glial Fibriler Asidik Protein (GFAP) ve S100B düzeyleri aracılığıyla incelenmesi ve tedaviye yanıtı öngörebilecek biyobelirteç geliştirilebilmesinde öneminin saptanması amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Toplum Ruh Sağlığı Merkezleri (TRSM) ve polikliniklerince takipli, 59 remisyonda, 58 tedaviye dirençli şizofreni tanılı hasta, 56 sağlıklı gönüllü alınmıştır. Sosyodemografik ve klinik veri formu doldurulmuştur. Hastalara KPDÖ, PANSS, KGİ, GAS, SMMT ölçekleri uygulanmış, tüm katılımcıların vücut kitle indeksi (VKİ) ölçümleri yapılmıştır. Tüm gönüllülerden venöz kan örnekleri alınmıştır. BULGULAR: Başlangıç değerlendirmesinde gruplar sosyodemografik veriler açısından homojendi. Tedaviye dirençli hasta grubunda, remisyondaki gruba göre hastalık başlangıç yaşının anlamlı derecede (p=0.014) erken olduğu, tedaviye başlangıca kadar geçen sürenin(p=0.039) ve hastalık süresinin anlamlı derecede uzun olduğu (p=0.047), hastaneye yatış sayısının anlamlı derecede yüksek olduğu (p=0.005), klorpromazin eşdeğer dozun anlamlı derecede daha yüksek (p<0.001) olduğu saptandı. S100B, sağlıklı kontrol grubunda hem remisyondaki şizofreni grubuna göre (p=0.002), hem de tedaviye dirençli şizofreni grubuna göre (p=0.048) anlamlı derecede yüksek olarak saptandı. GFAP, sağlıklı kontrol grubunda hem remisyondaki şizofreni grubuna göre (p<0.001), hem de tedaviye dirençli şizofreni grubuna göre (p<0.001) anlamlı derecede yüksek olarak bulundu. Tedaviye dirençli şizofreni grubunda PANNS global alt ölçeği skoruyla S100B değeri arasında negatif yönde korelasyon (p=0.015), SMMT değeri ile GFAP değeri arasında negatif yönde korelasyon bulundu (p=0.022). Tüm şizofreni hastaları olarak değerlendirildiğinde hastalık süresi ile S100B değeri arasında pozitif yönde korelasyon(p=0.036), tedaviye başlangıç ile GFAP değeri arasında pozitif yönde korelasyon (p=0.036) bulundu. S100B ve GFAP değerleri Roc eğrisiyle incelendiğinde S100B kesim (cutoff) değeri 0.755, GFAP kesim (cut-off) değeri 0.495 olarak bulundu. SONUÇ: S100B ve GFAP sağlıklı bireylerde hem tedaviye dirençli hem remisyondaki şizofreni gurubuna göre daha yüksek olarak saptanmış olup, bu bulgular şizofreni patogenezinde glial hücre disfonksiyonunun yer aldığını desteklemektedir. Şizofreni patogenezinin aydınlatılması için bu alanda yapılacak ileri çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır. Anahtar kelimeler: Şizofreni, Biyobelirteç, GFAP, S100B, Glial Hücre