Sezgisel yeme eğitimin ebeveynlerin sezgisel yeme davranışları ve çocuklarını besleme tarzları üzerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BESLENME VE DİYETETİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: PINAR ERDOĞAN SEZGEN
Danışman: Fatih ÖZBEY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma ebeveynlere verilen sezgisel yeme eğitiminin; ebeveynlerin sezgisel yeme davranışları, çocuklarını besleme tarzları ve beslenme durumları üzerine etkilerini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 4-6 yaş arası çocuğu bulunan 60 ebeveyn dahil edilmiştir. Eğitim ve kontrol olarak iki gruba ayrılan ebeveynlerden eğitim grubuna 4 hafta boyunca sezgisel yeme eğitimi verilmiştir. Katılımcıların sezgisel yeme davranışları Sezgisel Yeme Ölçeği-2 (SYÖ-2) ile, çocuklarını besleme tarzları Ebeveyn Besleme Tarzı Anketi (EBTA) ile, beslenme durumları ise besin tüketim sıklığı ve 3 günlük besin tüketim kaydı alınarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan tüm ebeveynler annelerden oluşmuştur. Müdahale sonrası eğitim ve kontrol grubunun antropometrik ölçümlerinde anlamlı fark saptanmamıştır (p>0,05). Eğitim grubunda SYÖ-2 toplam skoru, Koşulsuz Yeme İzni ve Duygusal Sebeplerden Ziyade Fiziksel Yeme puanları artmış; Yardımcı Besleme ve Sıkı Kontrollü Besleme puanları azalmış, Toleranslı Kontrollü Besleme puanı artmıştır (p<0,05). SYÖ-2 ve alt ölçek puan farkları ile Duygusal Besleme, Yardımcı Besleme ve Sıkı Kontrollü Besleme puan farkları arasında negatif; Toleranslı Kontrollü Besleme puan farkı ile ise pozitif yönlü bir korelasyon saptanmıştır (p<0,05). Eğitim grubunda müdahale sonrası; protein, çözünür ve çözünmez posa alımı anlamlı olarak artmıştır (p<0,05). Müdahale sonrası enerji ve yağ alımı eğitim grubunda kontrol grubuna göre daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Sonuç: Sezgisel Yeme eğitimi, bireyin bütüncül sağlığını iyileştirmenin yanı sıra, ebeveynlerin duyarlı besleme davranışlarını desteklemek amacıyla da etkili bir yaklaşım olarak kullanılabilir.