Sınıflarında işitme kayıplı çocuk bulunan okul öncesi öğretmenlerinin müzik çalışmalarının incelenmesi: Nitel bir çalışma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ÇOCUK GELİŞİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İREM HAZAL TAŞ
Danışman: Erhan ALABAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, sınıflarında işitme kayıplı çocuk bulunan okul öncesi öğretmenlerinin müzik çalışmalarının niteliksel olarak incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2023–2024 eğitim-öğretim yılında İstanbul ilinde Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı anaokullarında görev yapan 12 okul öncesi öğretmeni ile bu öğretmenlerin sınıflarında bulunan 12 işitme kayıplı çocuk oluşturmaktadır. Çalışma grubu belirlenirken amaçlı örneklem yöntemlerinden kolay ulaşılabilir örneklem yönteminden yararlanılmıştır. Verilerin toplanmasında araştırmacılar tarafından geliştirilen Müzik Çalışmalarına Yönelik Öğretmen Görüşme Formu, Müzik Çalışmalarında İşitme Kayıplı Çocuk ve Öğretmen Gözlem Formu ile Çocuk Davranış Gözlem Formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler, betimsel analiz ve içerik analizi yöntemleriyle analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırma bulguları, öğretmenlerin sınıflarında yürüttükleri müzik etkinliklerinde ağırlıklı olarak şarkı söyleme ve ritim çalışmalarına yer verdiklerini göstermektedir. Müzik etkinliklerinin planlama sürecinde işitme kayıplı çocuklara yönelik özel bir uyarlama yapılmadığı; buna karşın uygulama aşamasında öğretmenlerin görsel ipuçları, jest-mimik kullanımı ve fiziksel konumlandırma gibi destekleyici uygulamalara başvurdukları tespit edilmiştir. Öğretmen-çocuk etkileşimlerine ilişkin gözlemlerde, öğretmenlerin etkinlik öncesinde cihaz kontrolü yapmadıkları, sınıfın fiziksel düzenine yönelik özel bir düzenleme gerçekleştirmedikleri ve etkinlik sonrasında değerlendirme sürecine yer vermedikleri; çocukların ise yönergelere uyma ve etkinlik süresince dikkatlerini sürdürme konusunda yüksek düzeyde performans gösterdikleri saptanmıştır. Sonuç: Araştırma sonuçları, okul öncesi sınıflarda yürütülen müzik çalışmalarına ilişkin öğretmen görüşleri ve gözlemlerinin büyük ölçüde benzerlik gösterdiğini ortaya koymaktadır. Uygulama sürecinde öğretmenlerin çocukların katılımını desteklemeye yönelik çeşitli stratejilerden yararlandıkları; buna karşın bu sürecin planlama, değerlendirme ve destekleyici düzenlemeler açısından sınırlı bir çerçevede ele alındığı anlaşılmaktadır. Buna rağmen, işitme kayıplı çocukların müzik etkinliklerine uyum ve dikkatlerini sürdürme açısından süreci etkin biçimde takip edebildikleri görülmektedir. Bu bağlamda, okul öncesi eğitimde işitme kayıplı çocuklarla yürütülen müzik çalışmalarının planlama, uygulama ve değerlendirme boyutlarını kapsayacak şekilde daha yapılandırılmış biçimde ele alınması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Okul Öncesi Eğitim, İşitme Kaybı, İşitme Kayıplı Çocuklar, Müzik Çalışmaları.