Acil servise başvuran geriatrik kafa travmalı hastalarda prognozu ve mortaliteyi etkileyen faktörlerin incelemesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SADETTİN ÇAĞRI ERYURT
Danışman: Taner ŞAHİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kafa travması, yaşlı hastaların acil servise travma nedeniyle en sık başvuru nedenleri arasındadır. Kafa travması yaşlılarda travma nedenli ciddi morbidite ve mortalite sebebidir. Yaşlı hastalara verilen hizmet kalitesinin arttırmaya yönelik çabalarımıza yol gösterici olabileceği için acil servise başvuran geriatrik kafa travmalı hastaların prognozu ve mortaliteyi etkileyen faktörleri incelemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız 01.01.2019-31.12.2019 tarihleri arasında Kayseri Şehir Hastanesi Acil Tıp Kliniğine gelen 65 yaş ve üstü kafa travmalı hastalarda geriye dönük tanımlayıcı özellikte yapılmıştır. Hastaların tespitinde Hastane Bilgi Yönetim Sistemi(HBYS) ve hasta dosyaları üzerinden S00, S01, S02, S03, S04, S05, S06, S07, S08, S09 ICD tanı kodları kullanılarak tarama yapılmıştır. Bu hastalar için demogrofik ve klinik bilgilere ilişkin sorulardan oluşan bir form hazırlanmış, bu formlar doldurulmuş ve formlardaki bilgiler elektronik ortama kaydedilmiştir. Kaydedilen veriler uygun istatistik yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Bulgular: Çalışmaya 622 kafa travmalı geriatrik hasta dahil edildi. Vakaların 337'si (%54,2) erkek ve 285'i (%45,8) kadındı. Hastaların yaş ortalaması 75,3 ± 7,5 yıl idi. Hastaların 320'si (%51,4) 65-74 yaş grubunda, 214'ü (%34,4) 75-84 yaş grubunda, 88'i (%14,1) 85 ve üzeri yaş grubundaydı. 112 Ambulans servisini kullanarak hastaneye başvuran hasta sayısı 370 (%59,5), ayaktan kendi imkanlarını kullanarak hastaneye başvuran hasta sayısı 252 (%40,5) idi. Hastaların 506'sının (%81,4) özgeçmişinde en az bir ek hastalık bulunmaktaydı. Hipertansiyon %76,9 ile en sık tespit edilen ek hastalık idi. Hastaların kullandığı ilaç sayısının (min-max) değeri 4 (1-11) idi. Hastaların en sık kullandığı ilaç grubu antihipertansif ilaç grubuydu. En sık başvuru şikayeti 435 (%79,5) hasta ile baş ağrısıydı. Kafa kemiklerinde kırık olma durumu 28 (%4,5) hastada görüldü. Orbitonazal bölge kafa kemiği kırıklarının en çok görüldüğü bölgeydi. Kranial bir patoloji 38 (%6,1) hastada tespit edildi. En sık görülen kranial patoloji subdural hematomdu. Üst ekstremite yaralanmaları 102 (%43,4) hasta ile en sık görülen ek organ yaralanmasıydı. Basit düşme 433 (%69,6) hasta ile en sık görülen travma oluş mekanizmasıydı. Çalışmamızdaki hastaların 109'u (%17,5) hastaneye yatışı yapılmıştır. Yatışı yapılan 52 (%8,4) hastanın yoğun bakım ihtiyacı olmuştur. Hastaların606'sı (%97,4) taburcu edilmiş ve 16 (%2,6) hasta ise hastanede eksitus kabul edilmiştir. Sonuç: Kafa travması ile acil servise getirilen hastalarda erkek cinsiyet daha fazla orandadır. En çok genç yaşlı grubu hastalardan oluşmaktadır. En sık sebep basit düşmelerdir. 112 Ambulans servisini kullanarak başvuran, hipotansif olarak gelen, GKS değeri düşük olan ve Laktat değeri yüksek olan yaşlı kafa travmalı hastaların mortalitesinin daha yüksek olacağı klinisyen tarafından ön görülmelidir. Özellikle KAH olan hastaların daha fazla yoğun bakım ihtiyacı olduğu ve hastaların hastanede kalış süresi arttıkça mortalitesinin arttığı anlaşılmıştır. Yaşlılarda basit düşme kazaları önlemeye yönelik düzenlemelerin yapılması faydalı olacaktır. Acil serviste yaşlı kafa travmalı hastalar ek hastalıkları ve klinik bulguları değerlendirirken dikkatli olunmalıdır. Acil servis ve hastanelerin yaşlı travma hastalarına daha hızlı ve uygun bir şekilde müdahale edilmesine yönelik düzenlemeler yapılabilir. Anahtar Kelimeler: Geriatrik Kafa Travması, Mortalite, Acil Servis