Gestasyonel diabetes mellitus tanılı gebelerin sağlıklı yaşam farkındalıkları
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLŞEN TUĞÇE AKTAN
Danışman: Necati HANÇERLİOĞULLARI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:''Gestasyonel Diabetes Mellitus Tanılı Gebelerin Sağlıklı Yaşam Farkındalıkları'' Giriş ve amaç: Her geçen yıl prevalansı artmakta olan obezite ve diyabetin, nondiyabetik bireylerde dahi metabolizma üzerinde ek yük oluşturan gebelik ile birlikteliği maternal ve fetal risklerde artışa neden olmaktadır. Bu nedenle yapılan bu çalışmada gestasyonel diyabetli gebelerde daha önemli bir durum haline gelen sağlıklı yaşam farkındalığı oluşturarak aile hekimliğinin temel görevi olan primer korumanın önemine dikkat çekmektir. Genellikle gebeliğin ikinci trimesterinde ortaya çıkan gestasyonel diyabet, tıbbi beslenme tedavisi ve fiziksel aktivite ile %75-80 oranında kontrol altına alındığını kanıtlayan çalışmalar mevcuttur. Önlenebilir risk faktörlerinin belirlenmesi ve önlenmesi prevalansı azaltacağı gibi gestasyonel diyabet tanısı almış olan gebelerde sağlıklı yaşam farkındalığı oluşturmak maternal ve fetal komplikasyonları da azaltacaktır. Bu bağlamda, yapılacak olan çalışmada sağlıklı yaşam farkındalığı oluşturarak hem komplikasyonları azaltmak hem de tip 2 diyabet riski artan bu gebelerin postpartum dönem kontrolleri hakkında bilgilendirme yapmaktır. Gereç ve yöntem: Araştırma gözlemsel tipte tanımlayıcı kesitsel bir araştırmadır. 15.02.2023-15.04.2023 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği Gebe Polikliniği'ne başvuran 24 hafta ve üzeri olan Oral Glukoz Tolerans Testi sonucunda gestasyonel diyabet tanısı almış olan gönüllü katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Önceden hazırlanmış anket formu ve Sağlıklı Yaşam Farkındalık Ölçeği katılımcılara yüz yüze uygulanmıştır. Analizlerde SPSS 23.0 paket programı kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya 189 gestasyonel diyabet tanısı alan gebeler dahil edildi. Gebelerin %40,74'ü (n=77) üniversite eğitim seviyesine sahipti. Yine katılımcıların %54,5'ü çalışmıyordu. Eğitim ile Sağlıklı Yaşam Farkındalık Ölçeği puanları anlamlı farklıydı (p<0,001). Eğitim düzeyi yükseldikçe doğum sayısının anlamlı düştüğü görüldü (p<0,001). Gebeliği planlı olanların Sağlıklı Yaşam Farkındalık Ölçeği puanlarının anlamlı yüksek olduğu görüldü (p<0,001). Primipar veya Multipar olma durumu ayrıca incelendi. Primiparların gebeliklerinin anlamlı fazla oranda planlı olduğu görüldü (p<0,001) ve Sağlıklı Yaşam Farkındalık Ölçeği puanları multiparlara göre anlamlı yüksekti (p<0,001). Sonuç: Gestasyonel diyabetin gebelikte tanınması ve tedavi edilmesi, anne ve bebek sağlığı açısından çok önemlidir. Bu durum, gelişebilecek komplikasyonları önlemeye yardımcı olur. Gestasyonel diyabeti olan gebelerde sağlıklı yaşam farkındalığı oluşturmak kişinin postpartum dönemde ve ilerleyen yaşamında diyabet gelişimini önlemek için alacağı önlemleri artırabilir. Kadınlara gebelik öncesi dönemden itibaren doğru bilgilerin verilmesi ve gerektiğinde eğitimlerle farkındalığın artırılması önemlidir. Anahtar Kelimeler: Gebelik, Gestasyonel Diyabet, Sağlıklı Yaşam, Farkındalık.