Remisyonda şizofreni hastalarındaki formel düşünce bozukluklarının gözlenebilir sosyal biliş alanına etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BARIŞ BOZDAĞ
Danışman: Özcan UZUN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada remisyonda şizofreni hastalarındaki formel düşünce bozukluklarının gerçek yaşam olayları üzerinden sosyal biliş alanı üzerine etkilerini araştırmak amaçlanmıştır. Formel düşünce bozukluklarının sosyal biliş performansı üzerindeki etkileri incelenerek hastaların mevcut psikopatolojilerini bu ilişki açısından değerlendirme ve hastalığın tedavisini şekillendirme açısından literatüre katkı sağlaması amaçlanmıştır. Yöntem: Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Kliniğine başvuran DSM-5 bozuklukları için yapılandırılmış klinik görüşme (SCID-5-CV) uygulanarak şizofreni tanısı almış remisyon döneminde olan hastalardan gönüllü olanlar çalışmaya dahil edilmiş olup sosyodemografik veri formu, mevcut belirtileri taramak ve hastalığın remisyon sürecinde olduğunu saptamak amacıyla Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS) ve Klinik Global İzlem Ölçeği-Hastalık Şiddeti Ölçeği (CGI-S), yapısal düşünce bozukluklarını saptamak için Formel Düşünce Bozukluk Ölçeği (FDBÖ-Hasta) ve hasta yakınlarının hasta hakkındaki gözlemlerini aktardığı Formel Düşünce Bozukluğu Ölçeği-Hasta Yakını (FDBÖ-Hasta Yakını) ölçeği, sosyal biliş performansını değerlendirmek amacıyla Gözlenebilir Sosyal Bilişi Değerlendirme Ölçeği (OSCARS-TR) görüşmeci tarafından uygulanmıştır. Tüm verilerin istatiksel analizinde anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak belirlenmiştir. Bulgular: Çalışmaya 109 remisyonda şizofreni hastası alınmıştır. Remisyonda şizofreni hastalarında formel düşünce bozukluğunu değerlendiren FDB ölçeği toplamı ve alt alanları puanları sosyal biliş performansını değerlendiren OSCARS ölçeği toplam ve alt alanları arasında istatistiksel açıdan anlamlı pozitif korelasyon bulunmuştur. Etkili faktörü belirleyebilmek için yapılan çoklu doğrusal regresyon analizi sonucunda FTD-P puanı OSCARS-SCB, OSCARS-SCA ve OSCARS-T puanları için (p˂0,001), FTD-N puanı ise OSCARS-SCA (p˂0.015) ve OSCARS-T puanı için etkili faktör (p˂0.013) olarak bulunmuştur. Sonuç: Remisyonda şizofreni hastalarındaki formel düşünce bozuklukları ile sosyal biliş performansı arasında istatiksel olarak anlamlı negatif korelasyon saptanmıştır. Şizofreninin temel belirtilerden olan ve hastalarda sıklıkla gözlenen formel düşünce bozuklukları, sosyal biliş performansını olumsuz yönde etkilemektedir. Formel düşünce bozukluklarının tedavisine yönelik girişimlerde elde edilebilecek olumlu sonuçlar vasıtasıyla şizofreni hastaları çevresiyle kurduğu iletişimi geliştirebilir böylece hastalar toplumla iç içe ve kaliteli bir yaşam sürdürebilir. Anahtar Sözcükler: Şizofreni, Formel Düşünce Bozuklukları, Sosyal Biliş