Neoadjuvan kemoterapi alan meme kanseri hastalarında tedavi öncesi ve sonrası DNA metilasyon seviyelerinin araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TIBBİ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HALİME YILDIRIM
Danışman: Ender Mehmet ÇOŞKUNPINAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çeşitli kanser türlerinde neoadjuvan tedavi cerrahi başarıyı arttırma açısından büyük öneme sahiptir. Özellikle lokal ileri evre meme kanseri hastalarında meme korunumunun sağlanmasında etkili olduğu bilinmektedir. Kemoterapötik ajanların etkinliğini değiştiren genler, metilasyon yoluyla ekspresyon düzenlemesine uğrar. Neoadjuvan ajanların etkisini modifiye eden gen promotörlerinde artan metilasyon, gen ifadesini baskılayarak tedaviye yanıtı değiştirebilir. Çalışmamızda tedavi öncesi ve sonrası hastalarda KDM5 gen ailesi ve ilişkili genlerin metilasyon seviyelerini araştırmayı, bununla birlikte KDM5A, KDM5B ve KDM5C gen bölgelerindeki olası varyasyonları incelemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya meme kanseri tanısı almış 20 hasta ve 30 sağlıklı birey dahil edildi. Hastalardan neoadjuvan kemoterapi (NAK) öncesi ve sonrası olmak üzere iki defa kan örneği alındı. Elde edilen DNA'larla Metilasyon-spesifik PCR (MSP) ile KDM5A, KDM5B, KDM5C, EZH2, TFAP2C, ZMYND8 ve SIN3B (Ekzon 19-20 ve 1-2) gen bölgelerinin metilasyon seviyesi, sanger dizileme ile de KDM5A, KDM5B, KDM5C gen bölgelerinin nükleotid dizileri incelendi. Proje sonucunda bir araya getirilen klinik ve moleküler veriler birleştirilerek istatistik ve biyoinformatik analizler yapıldı. Bulgular: Kısmi ve tam yanıt veren hastalarda ilgili genlerin metilasyon seviyelerindeki değişimler incelendiğinde, kısmi yanıt veren hastalarda SIN3B (ekzon 19-20), KDM5C, EZH2 ve TFAP2C genleri, tam yanıt verenlerde ise KDM5A, KDM5B, KDM5C, EZH2, TFAP2C ve SIN3B (ekzon 19-20) genleri öne çıkmıştır. Dizileme verilerinin analizi sonucunda KDM5C gen bölgesinde iki hastada sırasıyla rs41308616 ve rs971896841 varyantları heterozigot olarak tespit edildi. Sonuç: Meme kanseri hastalarında gen bölgelerine ait metilasyon düzeyleri ve genetik varyasyonların incelenmesinin hem tanı koyma sürecinde hem de tedaviye yönelik stratejilerin belirlenmesinde kullanılabilecek potansiyel biyobelirteçler olarak değerlendirilebileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Meme kanseri, Kemoterapötik Direnç, Metilasyon, Epigenetik, Neoadjuvan Kemoterapi