Acil serviste iskemik svo tanısıyla reperfüzyon uygulanan hastalarla, reperfüzyon uygulanmayan hastaların laktat/albümin oranının değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÜMMÜ ALTUNKAL

Danışman: Yavuz KATIRCI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: İnme, mortalite ve morbiditenin önde gelen sebeplerindendir. İskemik inmede beyine giden kan azalınca hipoksi oluşur ve anaerobik glikoliz başlar, laktat üretilir. Albümin ise önemli bir serum proteinidir. Her iki parametrenin kolay ulaşılabilir olması, LAR'ın hızlı ve her yerde kullanılabilir bir parametre olmasını sağlar. Bu çalışmanın amacı, AS'(acil servis)ye başvuran iskemik inme hastalarında reperfüzyon yapılan ve yapılmayanlar arasında LAR düzeyini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Tek merkezli, retrospektif gözlemsel bir çalışmadır. 12 Şubat 2021–20 Aralık 2023 tarihleri arasında Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi acil servisine başvuran, iskemik inme tanısı alan 18 yaş üstü hastalar dâhil edildi. Hastaların AS'ye başvuru anında ölçülen laktat ve albümin değerleri oranlanarak LAR1 değeri hesaplandı. Hastalar reperfüzyon yapılan ve yapılmayan olarak iki gruba ayrıldı. Reperfüzyon yapılan grupta işlem sonrası, yapılmayan grupta ise 2-4 saat sonra alınan laktat ve albümin değerleri oranlanarak LAR2 değeri hesaplandı. Bilgiler hastane bilgi yönetim sisteminden incelendi. Bulgular: Hastaların %49,3'ü erkek (n=100), %50,7'si kadın (n=103) olup, yaş ortancası 74 (IQR 65-80) idi. %42,9'u servis, %57,1'i yoğun bakım yatışı yaptı. %66'sı taburcu olurken %34'ü exitus oldu. Reperfüzyon sonrası LAR2 değeri reperfüzyon yapılan grupta anlamlı derecede yüksek saptandı (p<0,05). Reperfüzyon yapılmayan hastalarda da LAR1 değeri LAR2'den yüksek bulundu ve bu fark anlamlıydı (p<0,05). Reperfüzyon yapılmayan hastaların %72,7'si, yapılanların ise %60,6'sı yaşamaktadır. Ortalama yaşam süresi reperfüzyon yapılmayanlarda daha yüksekti (p<0,05). Sonuç: Reperfüzyon yapılan hastalarda LAR2 değerinin daha yüksek olması, bu parametrenin reperfüzyon yapılan hastaların daha yakından izlenmesinin önemini belirtmektedir. Anahtar Kelimeler: Acil Tıp, İskemik inme, LAR(laktat/albumın ratio), Reperfüzyon