5 yaş altı çocukların annelerinin çocukluk çağı aşıları hakkındaki bilgi düzey ve tutumları
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BERNA TURHAN AKSOKU
Danışman: Cenk AYPAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamıza katılan annelerin, 5 yaş altı çocuk ölümlerinin en sık nedeni olan bulaşıcı hastalıkları önlemeye yönelik uygulanan, çocukluk çağı aşıları hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarını öğrenmek, eksiklikleri saptamaktır. Gereç Ve Yöntem: Çalışmada Temmuz 2018-Kasım 2018 tarihleri arasında S.B.Ü. Ankara Dışkapı Yıldıım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Poliklinikleri'ne başvuran 5 yaş altı çocuğu olan annelere yüz yüze görüşme yöntemiyle, annelerin sosyodemografik özellikleri ile aşılar hakkında bilgi, tutum ve davranışlarını sorgulayan 31 sorudan oluşan anket uygulanmıştır. Çalışmamız tanımlayıcı, kesitsel bir çalışmadır. Toplam olarak 320 kişi çalışmaya dahil edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde çalışmanın bağımlı değişkeni annelerin Sağlık Bakanlığı rutin aşı takvimi ve çocuk aşılanması hakkındaki bilgi düzeyi, çalışmanın bağımsız değişkenleri annenin yaşı, mesleği, eğitim düzeyi, babanın yaşı, mesleği, eğitim düzeyi, ailenin gelir ve sosyal güvence durumu, ücretli aşı yaptırma durumu olarak belirlendi, değerlendirmesinde frekans analizi kullanıldı. Bağımsız değişkenlerin karşılaştırılmasında ki-kare testi kullanıldı. Sonuçlar %95'lik güven aralığında, anlamlılık p 2000 TL, Annelere sorulduğunda %96,6'sı aşıların gerekli olduğunu söylemektedir. Rutin programda olan ve sağlık personeli tarafından çağırılmasına rağmen çocuğuna yaptırmadığı aşı olup olmadığı sorulduğunda; olguların %1,6'sı (n=5) evet cevabı vermiştir. Anne yaşı, eğitim durumu ve mesleği ile aşının gerekliliğine dair verilen cevaplar karşılaştırıldığında aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı gözlemlenmiştir (p>0,05). Katlımcıların %42,2'si rutin aşılar öncesinde yeterince bilgilendirilmediğini ifade etmişlerdir. Annelerin %57,5'i ücretli aşıları yaptırmamıştı, %33,1'i yaptırmama nedeni olarak bilgisi olmadığı yanıtını verdi. Yaptıranların %62,8'i rotavirus aşısı yaptırmıştı. Anne eğitimi,çalışma durumu,baba yaşı,eğitim durumu ve aile geliri ile ücretli aşı yaptırma arasında anlamlı bir fark bulunmuştur (p < 0,05). Sonuç: Çalışma sonuçlarımıza göre daha önceki yıllarda yapılan benzer çalışmalarla karşılaştırıldığında anneler aşıyı hala gerekli görseler de bu oranın eski çalışmalara oranla azaldığı görülmektedir. Sağlık personelinin daha donanımlı hale getirilerek, ebeveynleregebelik döneminden itibaren aşılar ile ilgili bilgi verilmesi, internet ve sosyal medyada aşı bilgi kaynaklarının sağlıklı olması için önlem alınması bu problemin çözümüne büyük ölçüde katkı sağlayacağını düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Aşı, Çocuk Bağışıklama, Farkındalık, Bilgi, Tutum