Koroner bypass greftleme ameliyatı yapılan hastalarda preoperatif demir depolarının postoperatif kanama miktarına etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERHAT AYDAŞ
Danışman: Soner YAVAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Koroner arter hastalığının cerrahi tedavisinde geleneksel koroner arter baypas greftleme (KABG) halen en sık uygulanan prosedürdür. Bu ameliyatın postoperatif istenmeyen sonuçlarından biri kanamadır. Anemi cerrahi koroner revaskülarizasyon yapılan hastalarda kanama ve diğer postoperatif kötü sonuçlar ile ilişkilendirilmiştir. Demir depolarının ise KABG yapılan hastalardaki postoperatif sonuçlara etkisi yeterince araştırılmamıştır ve bu sonuçlardan biri de drenaj miktarıdır. Düşük demir depoları, cerrahi travma sonrası eritropoeze verilecek yeterli demir rezervlerini sunamamaktadır. Bu nedenle, pıhtı formasyonuna katılan eritrosit miktarının yetersiz eritropoezden etkilenmesi durumunda drenaj miktarının artması olasıdır. Ek olarak daha fazla kan ve kan ürünü kullanımı ihtiyacı ortaya çıkabilir. Çalışmamızda demir deposu olarak preoperatif ferritin değeri araştırılmış, postoperatif drenaj miktarları ve transfüze edilen kan ürünü miktarları arasındaki ilişki incelenmiştir. GEREÇ VE YÖNTEM: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Ankara Şehir Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Kliniğinde, 2020 yılında, KABG yapılan 125 hasta prospektif olarak çalışmaya dahil edildi. Eksitus ve dışlama kriterleri nedeniyle 16 hasta çalışma dışı bırakıldı. Hasta verileri preoperatif, intraoperatif ve postoperatif olmak üzere 3 aşamada incelendi. Hastalar preoperatif ferritin değerine göre düşük (n:12), normal (n:84) ve yüksek (n:13) ferritin grubu olarak kategorize edildi. BULGULAR: Ortalama yaş 61.19±8.95 olarak saptandı. Bu hastaların 22 (%20)'si kadın, 87 (%80)'u ise erkek idi. Preoperatif ve demografik verilerde, normal ferritin değerli grupta preoperatif asetilsalisilik kullanan hasta sayısında anlamlı yükseklik (p= 0,018) dışında farklılık saptanmadı. İntraoperatif verilerde de gruplar arasında farklılık görülmedi. Postoperatif verilerde ise 8. saat, 24. saat, postoperatif 1. gün sonu ve dren çekilmesi öncesi toplam drenaj miktarlarında anlamlı farklılık saptanmamakla beraber, taburculuk öncesi kanda trombosit sayısı, ortalama 360.76±84.85 x1000/ml ile yüksek ferritin değerli grupta diğer gruplara göre anlamlı olarak yüksek bulundu. (p= 0,049) Hastanede kalım süresi ortalama 7,08±3,15 idi ve gruplara göre farklılık göstermedi. (p= 0,913) SONUÇ: Çalışmamızda ferritin değeri ile KABG yapılan hastalarda postoperatif drenaj, kan ve kan ürünleri kullanımı arasında bir ilişki gösterilememiştir. Diğer demir depo göstergeleri ile bu ilişkinin ve diğer postoperatif sonuçların araştırılması gerekli görünmektedir. Ek olarak literatürde, ferritinin koroner arter hastalığı ve miyokard enfarktüsü açısından bir prediktif niteliği olduğu yönünde görüşler olması ve çalışmamızda da yüksek ferritin değerli grupta taburculuk öncesi trombosit sayımının yüksek bulunması, bu ilişkinin araştırılması için daha ileri çalışmaları gerektirmektedir. Anahtar Kelimeler: ferritin, demir, kanama, baypas, koroner