Bor katkılı kompozit karbon kuantum noktalarının ve bor katkılı karbon kuantum noktalarının hazırlanması, biyodağılımının incelenmesi ve farmakokinetik değerlendirmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FARMASÖTİK TEKNOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖKÇE KARAOTMARLI GÜVEN
Danışman: Neslihan ÜSTÜNDAĞ OKUR
Özet:Amaç: Kuantum noktaları nanomalzemelerin sıfır boyutlu alt grubunu oluşturur ve boyutları nedeniyle benzersiz özellikler sergilerler. Bu noktalar biyolojik bariyerleri geçme, sürekli ışık yayma ve ilaç taşıyıcıları olarak kullanılma potansiyeline sahiptir. Son çalışmalar biyouyumlu ve düşük toksisiteli kuantum noktaları geliştirmeye odaklanmıştır. Bu tez, bor katkılı karbon kuantum noktalarını sentezlemeyi, formülasyonlarını geliştirmeyi ve biyolojik dağılımlarını araştırmayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Bor katkılı karbon kuantum noktaları ve karbon kuantum noktaları mikrodalga sentez yöntemi kullanılarak sentezlenmiştir. Sentezden sonra, kolon kromatografisi ile saflaştırma ve polietilen glikol ile kaplama işlemleri uygulanmıştır. Karakterizasyon için pH, parçacık boyutu, zeta potansiyeli ve floresans özellikleri analiz edilmiştir. Farklı sıcaklık ve nem koşulları altında kararlılık çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Biyouyumluluk, toksisite, biyodağılım ve farmakokinetik analizler in vitro ve in vivo deneyler gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Sentezlenen kuantum noktaları, kullanılan başlangıç maddelerine bağlı olarak fiziksel ve kimyasal özelliklerinde farklılıklar göstermiştir. Parçacık boyutu, zeta potansiyeli ve floresan özelliklerinde önemli farklılıklar gözlemlenmiştir. Polietilen glikol ile kaplamanın kuantum noktalarının kararlılığını ve biyouyumluluğunu iyileştirdiği bulunmuştur. In vitro çalışmalar, MCF-7, A549 ve h-TERT hücre hatlarıyla etkileşime girdiğinde düşük konsantrasyonlarda minimal sitotoksik etkiler göstermiştir. In vivo deneyler, intravenöz, intraperitoneal ve peroral uygulama sonrasında biyodağılımda farklılıklar ortaya koymuştur. Sonuç: Sentezlenen kuantum noktalarının biyolojik dağılımının başlangıç materyallerine ve uygulama yollarına bağlı olarak farklılık gösterebileceği sonucuna varılmıştır. Bu çalışma, bor katkılı kuantum noktalarının ilaç taşıyıcı sistemler ve biyolojik görüntüleme ajanları olarak kullanımı üzerine gelecekteki çalışmalara rehberlik edecektir. Anahtar Kelimeler: Biyodağılım, Bor Katkılı Karbon Kuantum Noktaları, Farmakokinetik