Kadın hastalıkları ve doğum polikliniğine başvuran üçüncü trimester gebelerin aile planlaması ile ilgili bilgi ve farkındalık düzeylerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KONYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HANDE NUR SAVAŞ
Danışman: Selma PEKGÖR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Aile planlaması (AP), bireylerin istenmeyen gebeliklerden korunmalarına, gebelikleri arasındaki sürenin düzenlenmesine, istedikleri zaman ve istedikleri sayıda çocuk sahibi olmalarına, çocuğu olmayan bireylerin çocuk sahibi olmalarına olanak sağlayan bir temel sağlık hizmetidir. Çalışmada gebelerin demografik verileri ve AP hakkındaki bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi ve yöntem seçimine etki eden faktörlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma 1 Mart 2025-30 Haziran 2025 tarihleri arasında Konya Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniğine başvuran 18-45 yaş arası üçüncü trimester gebeler ile yürütülmüştür. Katılımcılar üçüncü trimesterdeki 266 gebe kadından oluşturulmuştur. Tüm katılımcılara sosyodemografik veri formu ve AP bilgi düzeyi anketi uygulanmıştır. Veri girişi ve istatistiksel analiz SPSS 26.0 paket programı kullanılarak yapılmıştır. Bulgular: Araştırma, gebelerin demografik özellikleri, gebelik öyküleri ve doğum sonrası doğum kontrol yöntemlerine ilişkin bilgi düzeylerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmaya katılan 266 gebenin yaş ortalaması 27,1 yıl olup, büyük çoğunluğu 26-35 yaş aralığındadır (n=148). Katılımcıların çoğunluğu lise ve üniversite mezunu (n=184), ev hanımı (n=190) ve evli bireylerden (n=266) oluşmaktadır. Gelir düzeyleri çoğunlukla giderle eşit seviyededir (n=138). Gebelik öyküsü açısından katılımcıların çoğu bir veya daha fazla gebelik yaşamış olup (n=212), mevcut gebeliklerin büyük bir kısmı planlıdır (n=154). Gebelerin yaklaşık yarısı daha önce AP konusunda eğitim veya danışmanlık almıştır (n=138) ve eşlerinin çoğu AP'ye destek vermektedir (n=210). Doğum sonrası doğum kontrol yöntemlerine ilişkin bilgilendirme talebi düşük olup (n=122), gebelerin yarısından fazlası gebelik sürecinde bilgilendirilmiştir (n=142). Katılımcıların büyük bir kısmı doğum sonrası doğum kontrol yöntemi kullanmayı düşünmekte (n=160), en çok tercih edilen yöntemler prezervatif (n=68), rahim içi araç (RİA) (n=54) ve kombine oral kontraseptiftir (KOK) (n=38). Yöntem tercihleri, yan etkisinin olmaması, kolay ulaşılabilirlik ve uzun süreli takip gerektirmemesi gibi faktörlere dayanmaktadır. vii Gebelerin doğum kontrol yöntemleri ile ilgili bilgi düzeyleri, öğrenim durumu (p 0,05). Sonuç: Daha önce aile planlaması eğitimi veya bilgilendirme alınması bilgi düzeyi üzerinde anlamlı bir fark yaratmamıştır (p>0,05). Bu bulgular neticesinde gebelerin doğum kontrol yöntemleri konusunda eğitim ve bilgilendirme ihtiyacını ortaya koymakta ve hedefe yönelik danışmanlık programlarının önemini vurgulamaktadır. Anahtar kelimeler: aile planlaması, kontrasepsiyon, gebelik