Primer baş boyun kanserlerinde P16 ekspresyon dağılımı ve tedavi özelliklerinin değerlendirilmes
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖKHAN GÜRBÜZ
Danışman: Abdullah KARATAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, primer baş boyun skuamöz hücreli kanser (SHK) tanısı konan hastalarda, immunohistokimyasal olarak p16 ekspresyon paternini değerlendirmek ve bu paterne göre kanserlerin gidişatını, metastaz ve sağkalım durumunu, tedavi modalitelerine yanıtını araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: 2008-2019 yılları arasında hastanemizde primer baş boyun kanseri tanısı alan, tedavi ve takibi yapılan 294 vakanın klinik bilgilerine, radyoloji görüntülemelerine, patoloji raporlarına, yaş, cinsiyet, tanı aldığı yıl, sigara/alkol kullanımı, tümör lokalizasyonu, TNM evrelemesi, uygulanan tedavi modalitesi, metastaz, nüks ve sağkalım durumuna ulaşılmıştır. Hastanemiz Patoloji arşivindeki parafinize tümör bloklarından immunohistokimyasal p16 ekspresyon durumu değerlendirilmiş, bu veriler ile klinik bilgiler kıyaslanmıştır. Bulgular: Çalışmamızdaki hastaların %84,6'sı erkek, %15,4'ü kadın olup, yaş ortalaması 60,0±11,9'dur. Lokalizasyon olarak en sık larenks (%49,7) kanseri saptanmıştır. Vakaların %62,6'sinde p16 ile negatif ekspresyon, %37,4'ünde pozitif ekspresyon saptanmıştır. Sigara ve alkol kullanımı değerlendirildiğinde, alkol kullanımı ile p16 pozitifliği arasında istatiksel anlamlı ilişki izlenmiştir (p=0,004). Orofarenks kanserlerinde p16 pozitifliği istatiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştur (p=0,029). Dudak,dil ve larenks kanserinde p16 ile pozitif ekspresyon gösteren hastalarda, servikal metastaz oranı istatistiksel olarak daha az görülmüştür (p=0,013, p=0,029, p=0,024). İleri evre kanserlerimizden, orofarenks ve larenks kanserlerinde 1-3 yıllık ve 3-5 yıllık, hipofarenks kanserlerinde ise 1-3 yıllık sağkalımların p16 pozitif vakalarda anlamlı daha iyi olduğu görülmüştür (p=0,002, p=0,041, p=0,018, p=0,009, p=0,004). Tekli tedavi modalitesi (TTM) uygulanan p16 pozitif larenks kanserlerinde 3-5 yıllık ve 5 yıllık sağkalımlar istatiksel olarak daha iyi bulunmuştur (p=0,01, p=0,04). Sonuç: Çalışmamızda baş boyun kanserli hastalarda p16 ekspresyon durumuna göre servikal metastaz, sağkalım ve tedavi modalitelerinin değişebileceğini saptadık. p16 ekspresyonun pozitifliğinin lokalizasyonlara göre değişebildiği ve özellikle orofarenks kanserlerinde daha fazla izlendiği tespit edildi. Çalışmamız özellikle TTM uygulanılması düşünülen seçilmiş p16 negatif larenks kanserlerinde, p16 ekspresyon paterninin de kombine tedavi kriterlerine eklenebileceğini göstermiş olup, bununla ilgili gelecekte literatüre katkıda bulunacaktır. Anahtar Kelimeler: Baş boyun kanseri, p16, Human Papillomavirus, HPV, Skuamöz Hücreli Kanser