BCR-ABL negatif kronik miyeloproliferatif hastalık olgularında non-invaziv yöntemlerle kemik iliği fibrozu ile ekstramedüller fibrozis ve JAK2V617F mutasyonu ilişkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MURAT KAYIR
Danışman: Ömür TABAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kemik iliği trefin biyopsisi, KMPH vakalarında kemik iliği fibrozisini göstermek için altın standart yöntem olmakla birlikte invaziv bir işlem olması, komplikasyonlara neden olması, tekrarlanabilirliğin zor olması, maliyetinin yüksek olması gibi zorluklarından dolayı, non-invaziv parametrelerle fibrozisin ortaya konulması klinikte hasta tedavisini yönetirken ve dahi prognoz konusunda ciddi fayda sağlayacaktır. KMPH vakalarında kemik iliğinde aşırı fibroblast çoğalması ve yoğun kollajen üretimi ile başlayan fibrozis sürecinin dalak ve karaciğer gibi ekstramedüller organlarda da süreç içinde başladığının ortaya konulması durumunda, bu organlar değerlendirilerek biyopsi yapılmadan non-invaziv olarak kemik iliği fibrozisi hakkında ön görüde bulunulabilir. Bu çalışmada polisitemia vera, esansiyel trombositoz, primer miyelofibroz ve sekonder miyelofibroz (postpolisitemik ve posttrombositemik myelofibrotik hastalar) tanısı konulmuş hastalarda kemik iliği fibrozu ile karaciğer ve dalak gibi ekstramedüller organlarda gelişen fibrozisin ilişkisini göstermek, bu sürecin JAK2 V617F mutasyonu allel yükü ile olası ilişkisini saptamak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız tür olarak retrospektif gözlemsel klinik bir çalışma olup çalışmaya dahil edilen hastalar Eylül 2021 – Ağustos 2022 tarihleri arasında Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi Erişkin Hematoloji polikliniğine başvuran ve polisitemia vera, esansiyel trombositoz, primer miyelofibroz ve sekonder miyelofibroz tanıları konulan hastalardan seçildi. Seçilen hastaların başvuru anına ait laboratuvar tetkiklerinin olması, dalak ultrasonografisinin yapılmış olması ve kemik iliği biyopsisi yapılmış olması şartı koşuldu. Hasta gruplarında kemik iliği fibrozis oranlarıyla non-invaziv karaciğer ve dalak fibrozis indeksleri ile JAK2V617F mutasyonu allel yükleri karşılaştırıldı. Hastalara ait veriler hastanenin veri tabanından ve dosyalarından geriye dönük taranarak elde edildi. Bulgular: Çalışmaya 62 hasta dahil edilmiştir. Hastaların cinsiyet dağılımı incelendiğinde 31(%50)'i kadın 31(%50)'i erkektir. Tanı grupları değerlendirildiğinde ET tanısı alan 23(%37.1) hasta, SMF tanısı alan 3(%4.8) hasta, PMF tanısı alan 7(%11.3) hasta ve PV tanısı alan 29(%46.8) hasta vardır. Çalışmaya dahil edilen tüm hastalarda JAK2 Allel Yükü ile APRI, FIB-4 ve PSR skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0.05). Ayrıca tanı gruplarına göre ayrı ayrı değerlendirildiğinde ise ET, SMF, PMF ve PV tanı gruplarının her birinde JAK2 Allel Yükü ile APRI, FIB-4 ve PSR Skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0.05). Kemik iliği fibrozis skoru ile APRI, FIB-4 ve PSR Skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmamıştır. Sonuç: Vakalarımızda kemik iliği fibrozis skoru ve JAK2 allel yükü ile hastaların karaciğer fibrozis durumlarını gösteren APRI ve FIB-4 skorları ve dalak fibrozisini predikte eden PSR skoru arasında anlamlı ilişki bulunmadı. Olgularımızın %70-80'i yeni tanı alan olgulardı ve çoğunluğunu ET ve PV tanılı hastalar oluşturmaktaydı. 10 adet miyelofibroz olgusu mevcuttu ve splenomegali ve görece trombositopeni olmasına rağmen belirgin ekstremedüller fibrozis ile kemik iliği fibrozisi arasındaki beklenen pozitif yöndeki ilişki gösterilemedi. Çalışmada iki durum arasında anlamlı korelasyon görülmemesi vakaların büyük çoğunluğunun erken dönem KMPH olması ve alt gruplarda hasta sayısının homojen dağılmaması ile ilişkilendirildi. Anahtar kelimerler: Kronik miyeloproliferatif hastalık, non-invaziv fibrozis indeksleri, JAK2V617F mutasyonu