Paraklinoid bölge mikrocerrahisine yönelik parametrelerin değerlendirilmesi: Processus clinoideus anterior, medius ve posterior ile Canalis opticus'un morfometrik analizi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ANATOMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF SENA YAZ
Danışman: Nurullah YÜCEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Paraklinoid bölge, nervus opticus, arteria carotis interna ve sinus cavernosus gibi hayati nörovasküler yapılarla yakın komşuluğu nedeniyle kafa tabanı anatomisinde kritik öneme sahiptir. Bu bölgedeki kemik yapıların morfometrik özellikleri ve anatomik varyasyonları, cerrahi planlama ve komplikasyon risklerinin azaltılmasında belirleyicidir. Bu çalışmanın amacı, paraklinoid bölgede yer alan canalis opticus ile processus clinoideus anterior, medius ve posterior'a ait morfometrik parametrelerin bilgisayarlı tomografi anjiyografi görüntüleri üzerinde değerlendirilmesi ve klinik öneminin ortaya konulmasıdır. Gereç ve Yöntem: Yüksek çözünürlüklü beyin bilgisayarlı tomografi anjiyografi görüntüleri retrospektif olarak incelendi. Canalis opticus, processus clinoideus anterior, medius ve posterior yapılarına ait morfometrik ölçümler yapıldı. Bilateral klinoid yapılar arası mesafeler ile biparietal ve fronto-occipital mesafeler analiz edildi. Veriler tanımlayıcı istatistikler, sağ-sol karşılaştırmaları ve korelasyon analizleri ile incelendi. Processus clinoideus anterior pnömatizasyonu sınıflandırıldı ve Anteroklinoid Morfometrik İndeks (AMİ), PCA Boyut Skoru (PBS) ve Paraklinoid Erişim İndeksi (PEİ) olmak üzere yeni indeks ve skorlar geliştirildi. Bulgular: Morfometrik parametrelerde varyasyonlar ve sağ-sol farklılıklar saptandı. Processus clinoideus anterior pnömatizasyonu farklı tiplerde gözlendi ve klinoid yapılar arası mesafelerde belirgin varyasyonlar tespit edildi. Bilateral klinoid mesafeler ile kraniyal mesafeler arasında çeşitli düzeylerde korelasyon bulundu. En sık görülen sonuçlar AMİ-2 (%39,2), PBS-2 (%31,4) ve PEİ-2 (%61,8) idi. Sonuç: Paraklinoid bölgedeki kemik yapıların anatomik özellikleri, geliştirilen indeks ve skorlar, özellikle anterior klinoidektomi ve paraklinoid cerrahilerde hasta güvenliğini etkileyebilir. Preoperatif görüntüleme ile detaylı değerlendirme, cerrahi planlamayı destekleyerek komplikasyon riskinin azaltılmasına katkı sağlayabilir. Anahtar Kelimeler: Bilgisayarlı Tomografi Anjiyografi, Canalis Opticus, Morfometri, Paraklinoid Bölge, Processus Clinoideus Anterior