Yoğun bakım ihtiyacı olan COVID-19 PCR pozitif / BT pozitif hastaların uzun dönem pulmoner sekel/durum analizi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SÜREYYAPAŞA GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAMİDE GÜL ŞEKERBEY
Danışman: Sinem GÜNGÖR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Ciddi solunum yetmezliği nedeni ile yoğun bakımda takip edilen COVID-19 olgularında taburculuk sonrası hastaların akciğerlerinde nasıl bir sekel bıraktığı, pulmoner fonksiyon ve kapasitelerinin nasıl etkilendiği kısaca sekel durumu net bilinmemektedir. Çalışmamızda yoğun bakım ünitesinde COVID-19 hastalığı nedeniyle takip edilerek taburcu edilen olguların uzun dönem pulmoner fonksiyon ve sekel durumunu araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntemler: COVID-19 hastalığı tanısıyla solunumsal yoğun bakımda tedavi edilip taburcu olan hastalar, 1 Ağustos 2020 – 31 Ağustos 2021 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Süreyyapaşa Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yoğun Bakım Polikliniği'nde kontrolleri yapılan hastalar çalışmaya alındı. Hastalar hastaneden taburcu oldukları tarihten itibaren 1. 3. ve 6. ay olmak üzere üç kez kontrole çağırıldı. Hastaların, semptom ve oksijen desteği sorgulama, saturasyon ölçümü, Modifiye BORG dispne skalası, akciğer grafisi, tam kan sayımı biyokimya, koagülasyon testleri yapıldı. Ayrıca 6 dakika yürüme testi (6-DYT), otur kalk testi, spirometre ile akciğer grafisinde düzelme olmayan hastalardan Toraks BT istendi. Bulgular: 1 Ağustos 2020 – 31 Ağustos 2021 tarihleri arasında COVID-19 hastalığı nedeni ile yatan toplam 333 hastadan çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan ve gönüllü olan 81 olgu alındı. 81 olgunun 60'ı (% 74) erkek olup, ortanca yaş 49 (43-61) idi. Olguların yatış döneminde en sık görülen semptomlarının, nefes darlığı (% 69), öksürük (% 42), ateş (% 47) ve halsizlik (%37) olduğu görüldü. 6. ay kontrolüne gelen 66 olgunun 30 (%45)'unun şikâyeti vardı, en sık görülen şikâyet nefes darlığı, öksürük ve kas ağrısı idi. 6.ay kontrolünde çekilen Toraks BT'lerin 7 (% 28)'sinde buzlu cam infiltrasyonu, 4 (%16)'sında fibrozis, 2 (%8)'ünde band atelektazi ve 8 (%32)'sinde fibrotik bant görüldü. %12 olgunun Toraks BT'leri normal idi. 6. ay kontrolünde oksijen satürasyonu %98, ortalama FiO2: 21, ortanca Modifiye BORG skoru 0, USOT kullanan olgu sayısı 5 (%8) saptandı. SFT sonuçlarında ortanca FEV1: 2780 mL, ortanca FVC: 3100 mL, ortalama FEV1/FVC: % 88 saptandı. 6-DYT'de ortalama yürüme mesafesi 496 m iken, 30 sn otur-kalk testinde oturma-kalkma sayısının ortalaması 11 idi. Hastaların yatış, 1. 3. ve 6. ay takiplerindeki semptomları karşılaştırıldığında nefes darlığı, öksürük ve halsizlik semptomlarında gerileme olduğu, laboratuar parametrelerinden ortalama lenfosit sayısı, eozinofil sayısı, NLO, LDH, CRP, Ferritin ve D-Dimer değerlerinde düzelme olduğu görüldü (P<0.01). Sonuç: COVID-19 hastalığına bağlı akut solunum yetmezliği nedeniyle yoğun bakımda yatan hastaların taburculuk sonrası 6 aylık takiplerini değerlendirdiğimiz prospektif çalışmamızda, olguların taburculuk sonrası yarısından fazlasında ilk ay en az bir şikâyetin devam ettiği fakat 6 ay sonra semptomların belirgin olarak gerilediği görüldü. Radyolojik olarak başlangıçta sıklıkla bilateral tutulum mevcut iken, takiplerde olguların yaklaşık %80'inin radyolojisi normal idi. Hastaların neredeyse tamamında antiinflamatuar tedavi kullanılmış olup akciğer grafilerinin normale dönmesinin antiinflamatuar tedavi ile veya hastalığın iyileşme sürecine mi bağlı olduğu konusunda net ayrım yapılamamıştır. Bu durumun açıklanması için yeni çalışmalara ihtiyaç vardır.Yoğun bakımdan taburculukta olguların yaklaşık yarısının oksijen tedavisi ihtiyacı varken, takiplerde oksijen ihtiyacının azaldığı görüldü. Olguların pulmoner fonksiyonlarının değerlendirmesinde; solunum fonksiyon testleri normal sınırlarda olup, ilk aydan itibaren dispne algısına yönelik sorgulanan Modifiye BORG skalasında nefes darlığı saptanmadı, 6-DYT ve otur kalk testi normal sınırlarda idi. Ağır COVID-19 hastalığı nedeniyle yoğun bakımda takip edilen hastalarda taburculuk sonrası radyolojik ve solunum fonksiyonları açısından belirgin sekel kalmadığı bulundu. Anahtar kelimeler: COVID-19, pulmoner fonksiyonel sekel, semptom, solunum yetmezliği, radyolojik sekel