Son dönem böbrek hastalığı tanılı hastalarda laboratuvar parametreler ile fiziksel kırılganlık arasındaki ilişkinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖKÇE MİNEL AYDOSLU
Danışman: Beyza MACUNLUOĞLU ATAKAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kronik böbrek hastalığı, son dönem böbrek hastalığına ve kardiyovasküler komplikasyonlara yol açarak global olarak günden güne artan bir sağlık sorunudur. Kronik hastalıklar, kırılganlığın başlamasında veya kötüleşmesinde önemli role sahiptir. Çalışmamızda hemodiyaliz tedavisi uygulanan hastalarda fiziksel kırılganlık sıklığının ve biyokimyasal ve hematolojik parametreler ile fiziksel kırılganlık arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza, Dialife İstanbul Diyaliz Merkezi'nde 1 Aralık 2022 ve 31 Mart 2023 tarihleri arasında rutin hemodiyaliz tedavisi almakta olan 18 yaş ve üstü hastalar dahil edildi. Hastaların demografik verileri, antropometrik ölçümleri, komorbiditeleri, kullandıkları ilaçlar, kronik böbrek hastalığı süresi, renal replasman tedavisinin başlandığı zaman ve laboratuvar parametreleri kaydedildi. Hastaların komorbiditeleri Charlson Komorbidite İndeksi ile skorlandı ve modifiye Charlson Komorbidite İndeksi ile yaşa göre skorlandı. Hastaların kırılganlık durumu FRAIL ölçeği ile belirlendi, hastalar aldıkları puanlara göre kırılgan olmayanlar hastalar (0 puan alanlar), Pre-Frail olan hastalar (1-2 puan alanlar) ve kırılgan olan hastalar (3 ve üzeri puan alanlar) olmak üzere hastalar 3 gruba ayrıldı. Kırılganlık durumuna göre gruplara ayrılan hastalar birbirleri ile karşılaştırıldı. Elde verilen verilerle istatistiksel analizler yapıldı. Bulgular: Çalışmaya 77 (%38,7) kadın, 122 (%61,3) erkek olmak üzere son dönem böbrek hastalığı tanısı olan toplam 199 hasta dahil edilmiştir. Hastaların ortalama yaşları 62,95±15,93 yıl olarak saptanmıştır. Hastaların 78'inin (%39,2) kırılgan olduğu saptandı. Kırılgan olanlar ve olmayanlar arasında demografik verilerde anlamlı fark saptanmadı. FRAIL ölçeği puanları ile Charlson Komorbidite İndeksi ve modifiye Charlson Komorbidite İndeksi puanları arasında anlamlı pozitif korelasyon saptandı. Kırılgan hasta grubunun Charlson Komorbidite İndeksi puanı anlamlı derecede yüksek bulundu. Kırılgan hasta grubunda HbA1c, serum kreatinin, albümin, fosfor düzeyleri ile hemoglobin ve hematokrit anlamlı olarak düşük, venöz bikarbonat düzeyleri anlamlı olarak yüksek bulundu. Kırılgan olmayan hastaların sodyum düzeyi anlamlı olarak yüksek bulundu. Kırılgan hasta grubunda anemi varlığı kırılgan olmayanlara göre anlamlı olarak yüksek bulundu. Sonuç: Son dönem böbrek hastalığı tanılı ve hemodiyaliz tedavisi alan kırılgan hastalarda serum kreatinin, albümin, fosfor, hemoglobin ve hematokrit düzeylerinin düşük, venöz bikarbonat düzeylerinin yüksek, kırılgan olmayan hastalarda sodyum düzeylerinin yüksek olduğunu saptadık. Hemodiyaliz hastalarının rutin takibinde laboratuvar parametrelerin seyrinde bu değişikliklerin fark edilmesi halinde anti-kırılgan müdahalelerin zamanında yapılması sağlanabilir. Anahtar Kelimeler: Biyokimya, frail, hemodiyaliz, hemogram, kırılganlık, kronik böbrek hastalığı