Kastrasyona dirençli metastatik prostat kanseri hastalarında LU-177 PSMA-617 tedavisinin etkinliğinin değerlendirilmesi ve bu tedaviden fayda görmesi beklenen hasta grubunun belirlenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SARKHAN MAHMUDOV
Danışman: Semra İNCE
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kastrasyona dirençli metastatik prostat kanseri (KDMPK) hastalarında Lu-177 PSMA-617 tedavisinin etkinliğine ilişkin klinik deneyimimizi sunmak, toplam sağkalım (TSK) sürelerini etkileyen faktörleri araştırmak, serum PSA değerleri ve Ga-68 PSMA-11 PET/BT ile elde edilen tedavi yanıt sonuçlarına göre bu tedaviden fayda görebilecek uygun vakaları belirlemek ve olası toksisite gelişimini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ekim 2017-Ağustos 2020 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nükleer Tıp Kliniğinde 6-8 hafta ara ile en az 2, en fazla 8 siklus Lu-177 PSMA-617 tedavisi alan toplam 55 KDMPK'li hasta (ort yaş: 67 ± 8,5) dahil edilmiştir. Tüm hastaların tedavi öncesinde, takiplerde ve tedavi bitiminde serum total PSA, tam kan, rutin biyokimyasal tetkiklerine bakılmıştır. Ayrıca tedavi öncesi ve sonrasında tüm hastalar Ga-68 PSMA-11 PET/BT tetkiki ile değerlendirilmiştir. İlk ve son kür sonrası PSA değerindeki değişimler baz alınarak hastalar "Prostate Cancer Working Group-3" (PCWG-3) kriterlerine göre sınıflandırılmıştır. Ga-68 PSMA-11 PET/BT görüntüleri ise "PET Response Criteria in Solid Tumors" (PERCIST 1.0) kriterlerine göre değerlendirilmiştir. Hastaların TSK sürelerine etki eden faktörler (yaş, Gleason skoru, metastaz alanı, ECOG performans skoru, bazal ALP ve LDH değerleri, PSA değişimleri ve metastatik hastalık yükü) araştırılmıştır. Hematotoksisite ve nefrotoksisite değerlendirilmesi "Common Terminology Criteria for Adverse Events 5.0" (CTCAE v 5.0) kriterlerine göre yapılmıştır. Bulgular: PCWG-3 kriterlerine göre tedavi bitiminde hastaların %32,7'sinde tedavi öncesine göre serum PSA değerlerinde %50 veya üzerinde azalma, %54,5'inde %25 veya daha fazla artış ve %43,6'sında ise PSA değerlerinde herhangi bir düzeyde azalma saptanmıştır. İlk kür Lu-177 PSMA-617 tedavisi sonrasında serum PSA değerlerinde %50 düşüş saptanan hastaların %66,7'sinde ve herhangi bir düzeyde düşüş saptanan hastaları ise %52'sinde son kür sonrası nihai olarak tedavi yanıtı elde edilmiştir. İlk kür sonrası PSA'da herhangi bir seviyede düşüş olan hastalarda TSK sürelerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p=0,006). İlk kür sonrası PSA'da %25'ten fazla artış olan hastaların TSK süreleri istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur (p<0,021). Ga-68 PSMA-11 PET/BT sonuçları PERCIST 1.0 kriterlerine göre değerlendirildiğinde 6 hastada tam yanıt, 14 hastada parsiyel yanıt, 4 hastada stabil hastalık ve 31 hastada progresif hastalık belirlenmiştir. Ga-68 PSMA-11 PET/BT ile tam yanıt, parsiyel yanıt ve stabil hastalık saptanan hastaların TSK sürelerinin anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.001). Ga-68 PSMA-11 PET/BT ile viseral organ metastazı saptanan ve ECOG performans skoru 2 olan hastaların büyük kısmı progresif hasta grubunda yer almıştır. En son siklus sonrası hastaların hiçbirinde G3-G4 kreatinin artışı ve akut nefrotoksisite saptanmamıştır. Hastaların tedavi öncesi ve en son kür sonrası hemoglobin ve trombosit düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (sırasıyla p=0,001, p<0,001). Sonuç: Her ne kadar ikinci kür sonrası PSA yanıtları klinik bakımdan önemli olsa da, ilk kür Lu-117 PSMA-617 tedavisi sonrasındaki PSA değişimleri nihai tedavi yanıtını öngörmede önem arz etmektedir. Özellikle ilk kür sonrası PSA'da %25'ten fazla artış ve herhangi bir seviyede düşüş saptanması TSK sürelerini anlamlı düzeyde etkilemektedir. Viseral organ metastazı varlığı ve ECOG performans skorunun ≥2 olması TSK açısından kötü prognoz göstergesi olarak belirlenmiş olup, bu hastaların tedaviden fayda görme oranı daha düşüktür. Lu-117 PSMA-617 tedavisi literatürdeki birçok çalışmada da belirtildiği gibi hematotoksisite ve nefrotoksisite açısından güvenilir bir tedavi yöntemidir. Ancak tedavi sırasında en çok trombosit ve hemoglobin değerlerinde düşüş izlendiğinden hastalar bu değerler yönünden yakın takip edilmelidir. Anahtar Kelimeler: Lu-177 PSMA-617 tedavisi, Ga-68 PSMA-11 PET/BT, PSA, toplam sağkalım, hematotoksisite, nefrotoksisite