İnmeli hastalarda yürümeye yardımcı ortez ve el desteği kullanımını etkileyen faktörler


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NURHAN OKUR YILMAZ

Danışman: Zuhal ÖZİŞLER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı; inmeli hastalarda yürümeye yardımcı ortez ve el desteği reçetelenen hastaların klinik özelliklerini belirlemektir. İkincil olarak ortez ve destek reçetelenen hastaların rehabilitasyon programlarının özelliklerini belirlemeyi hedefledik. Gereç ve Yöntem: 2016 yılında yatarak rehabilitasyon programına alınmış tüm inme tanılı hastaların (473 hasta) kayıtları retrospektif olarak incelendi, dahil edilme kriterlerine uyan 145'i (%41,6) kadın, 203'ü (%58,4) erkek olmak üzere 348 hasta çalışmaya alındı. Hastaların demografik ve inmeyle ilişkili klinik özellikleri kaydedildi. Ayrıca alt ekstremite motor değerlendirmesi için Brunnstrom Motor Evrelemesi; fonksiyonel değerlendirme için Fonksiyonel Ambulasyon Sınıflaması kullanıldı. Hastalara rehabilitasyon programı içerisinde uygulanan ek tedaviler (robotik rehabilitasyon, denge eğitimi, botulinum toksin enjeksiyonu vb) kaydedildi. Hastalara reçetelenen yürümeye yardımcı ortezler ve el destekleri kaydedildi. Hastalar ortez ve destek kullanımı açısından iki ana gruba ayrıldı ve her grup; Grup 1: Ambule olup ortez/destek ihtiyacı olmayanlar, Grup 2: Ambulasyon için ortez/destek reçetelenenler Grup 3: Ambule olamadığı için ortez/destek reçetelenmeyenler şeklinde üç alt gruba ayrıldı. Bulgular: Yaş ortalaması 63,14±11,7 olan hastaların; inme süresi 28,65±22,2 hafta; ortalama yatış süresi 51,94±21,06 gündü. Rehabilitasyon programı sırasında inmeli hastaların %43,4'üne yürümeye yardımcı ortez, %50,3'üne ise el desteği reçetelendiği görüldü. En sık kullanılan ortez tipi solid AFO, destek tipi ise tripot bastondu. Alt ekstremite Brunnstrom evresi ≥3 olan hastalarda ortez ve destek reçetelenme oranları, Brunnstrom evresi 0,05). Ortez reçetelenen grupta (Grup 2) alt ekstremite spastisite oranı diğer iki gruba göre yüksekti (p=0,001). Ortez kullanan hastalarda botulinum toksin enjeksiyonu ve elektrik stimülasyonu uygulama oranı diğer gruplara göre daha yüksek saptandı (p<0,05). Sonuçlar: İnmeli hastalarda inme tarafı ve tipi ortez/destek reçetelenmesini etkilemezken, ileri yaş ve kadın hastalara daha az ortez/destek reçetelenmektedir. Brunnstrom evresi ≥3 olan hastalara daha çok ortez/destek reçetelenmektedir. Ortez/destek reçetelenen hastaların hastanede yatış süresi daha uzundur. Alt ekstremitede spastisite olan hastalarda yürümeye yardımcı ortez daha sık reçete edilmektedir. Ortez kullanan hastalarda rehabilitasyon programı sırasında daha çok elektrik stimülasyonu ve botulinum toksin enjeksiyonu uygulanmaktadır. Anahtar Kelimeler: İnme, ortez, el desteği, rehabilitasyon