Lokal ileri rektum kanserinde tümör dokusundaki CD4, CD8 ve tümör infiltre eden lenfosit yüzdesinin neoadjuvan tedavi yanıtını öngörmedeki rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATİCE TELCİ
Danışman: Erkan SOMUNCU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Lokal ileri rektum kanseri (LİRK) tedavisinde total neoadjuvan tedavinin (TNT) yaygınlaşmasıyla birlikte, tedavi yanıtını öngörebilecek biyobelirteçlerin belirlenmesi giderek daha önemli hale gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, tümör dokusunda CD4 ve CD8 pozitif T lenfosit yoğunluğu ile tümör infiltre eden lenfosit (TİL) yüzdesinin neoadjuvan tedavi yanıtını öngörmedeki rolünü değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: TNT uygulanan 45 LİRK hastasının tedavi öncesi kolonoskopik biyopsi dokularında CD4+, CD8+ T lenfosit sayıları ve TİL yüzdesi immünohistokimyasal olarak değerlendirildi. Cerrahi uygulanan 40 hastanın tedavi sonrası rezeksiyon materyalleri ayrıca incelendi. Histopatolojik yanıt, Amerikan Kanser Ortak Komitesi (AJCC) ve Amerikan Patologlar Koleji (CAP) tümör regresyon derecelendirme (TRG) sistemine göre TRG 0–1 yanıt veren, TRG 2–3 yanıt vermeyen olarak sınıflandırıldı. Bulgular: Tedavi öncesi median CD4+, CD8+ ve TİL% değerleri sırasıyla 320 (16–1064), 64 (4–432) hücre/mm² ve %30 (5–60) olarak bulundu. ROC analizinde CD4+ hücre/mm² için belirlenen 410 hücre/mm² eşik değeri anlamlı olup tedavi yanıtını öngörmede etkili bulundu (AUC=0,68; p=0,041). CD8+ hücre sayısı ve TİL yüzdesi ile tedavi yanıtı arasında anlamlı ilişki saptanmadı (p=0,18 ve p=0,29). Cerrahi sonrası dokularda CD8+ hücre yoğunluğunda anlamlı artış görülürken (p<0,001), CD4+ hücre sayısı ve TİL yüzdesinde anlamlı değişiklik izlenmedi (p=0,06 ve p=0,7). Lenfovasküler ve perinöral invazyon varlığı tedaviye kötü yanıtla ilişkiliydi (p=0,003 ve p=0,004). Sonuç: LİRK'de tedavi öncesi tümör dokusunda yüksek CD4+ T lenfosit yoğunluğu neoadjuvan tedavi yanıtını öngörmede anlamlı bir biyobelirteç olabilir. CD8+ hücre sayısı ve TİL yüzdesi ise tedavi yanıtını öngörmede belirleyici bulunmamıştır. Bulgular, CD4+ T lenfosit yoğunluğunun tedavi stratejilerinin bireyselleştirilmesinde potansiyel prognostik bir gösterge olabileceğini düşündürmektedir. Anahtar Kelimeler: CD4, CD8, Lokal ileri rektum kanseri, Neoadjuvan tedavi, TİL, Tümör regresyon derecesi