Kardiyovasküler hastalıklar risk faktörleri bilgi düzeyleri ve davranış durumlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR TEPECİK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE EZGİ ÇİFÇİ
Danışman: Hülya PARILDAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kardiyovasküler hastalıklar (KVH) bütün dünyada en başta gelen mortalite ve morbidite sebeplerindendir. KVH'ın oluşmasına neden olabilecek risk faktörlerinin kontrol altına alınmasıyla kardiyovasküler hastalıkların görülme sıklığı azaltılabilmektedir. Bu nedenle yaşam tarzı ve davranışlarını değiştirmek birinci basamak koruyucu hekimlik uygulamalarında önemlidir, toplumu bilgilendirmek önceliklidir. Bu çalışmada hastalarımızın KVH risk faktörleri bilgi düzeyleri ve davranış durumlarının değerlendirilmesi amaçlandi. Gereç ve Yöntem: İzmir Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği ve Obezite Polikliniklerine başvuran, gönüllülük onamı alınmış 212 kişi çalışmaya dahil edildi. Çalışmamız tanımlayıcı,kesitsel bir çalışmadır. Katılımcıların sosyodemografik özelliklerini, sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını sorgulayan bir anket formu ve kardiyovasküler hastalıklar risk faktörleri bilgi düzeyi (KARRİF-BD) ölçeği kullanıldı. Erişkinlere yüz yüze görüşme yöntemiyle uygulandı. Antropometrik ölçümler birinci araştırmacı tarafından yapıldı. Verilerin analizi SPSS 20.0 versiyonda gerçekleştirildi ve anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edildi. Kategorik değişkenler frekans ve yüzde ile; tanımlayıcı bulgular ve sürekli değişkenler ise ortalama ile sunuldu. Bağımlı değişken olan KARRİF-BD ölçeği ile bağımsız değişkenlerin karşılaştırılmasında Ki-kare testi, aralarındaki ilişkinin değerlendirilmesinde Fisher kesin testi kullanıldı. Bulgular: Katılımcıların %71,4'ü kadın, %41'i 45-64 yaş aralığında %39,4'ü 25-44 yaş aralığındaydı. Katılımcıların %72,2'si evliydi, %44,8'i yükseköğretim, %31,1'i ilköğretim, %21,2'si ise lise mezunuydu. Meslek gruplarına göre %24,5'i ev hanımları, %23,6'sı serbest meslek,%15,6'sı memur, %13,2'si işçiydi. Gelir durumuna göre ise katılımcıların çoğunluğunun (%47.2) gelir düzeyi 1400 TL'nin altındaydı ve %40.1'inin gelir düzeyi 1400-4999 TL aralığındaydı. Azınlıktaki bir kitlenin gelir düzeyi %12,7 oranında 5000 TL'nin üzerindeydi. KARRİF-BD ölçek puanıyla erkeklerde abdominal obezite, kronik hastalık öyküsü, düzenli ilaç kullanım durumu ve alkol kullanım durumu arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı. Sonuç: Çalışmamızda KARRİF-BD ölçek puanıyla erkeklerde abdominal obezite, kronik hastalık öyküsü, düzenli ilaç kullanım durumu ve alkol kullanım durumu arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı. Yaş, cinsiyet, obezite, ailede kardiyovasküler hastalık öyküsü, sigara kullanım durumu ve egzersiz alışkanlıkları ile KARRİF-BD ölçek puanı arasında ise istatiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmadı. Obez, sigara kullanan, ailesinde kardiyovasküler hastalık öyküsü olan; risk altındaki bu tür özellikli grupların KVH hakkında yeterli farkındalık düzeyinde olmamaları önemli bir toplum sağlığı problemidir. Bu durum özellikle KVH açısından risk altındaki bireylere yönelik bilgilendirme ve tarama çalışmalarının artırılmasının gerekliliğine dikkat çekmektedir. Anahtar Kelimeler: Kardiyovasküler hastalık risk faktörleri, Bilgi düzeyleri, Davranış durumları