Akut pankreatit tanılı hastalarda serum osmolaritesinin prognoz üzerine etkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TAHA KAN

Danışman: Beyza MACUNLUOĞLU ATAKAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

AMAÇ: Akut pankreatit kliniği hafif seyredebilir fakat ölümcül potansiyeli de mevcuttur. Mortalite ve morbiditeyi önlemek için hastalığın gidişatını öngörmek önem arz eder. Çalışmamızda, serum osmolaritesinin akut pankreatit şiddet ve prognozunu öngörmek için pratik bir belirteç olarak kullanılabilirliğini araştırdık. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamızda; 01/02/2018-30/04/2023 tarihleri arasında SBÜ Sancaktepe Şehit Prof.Dr.İlhan Varank Eğitim Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Kliniğinde akut pankreatit tanısı ile yatan yetişkin hastalar retrospektif olarak incelendi. Hastaların başvuru şikayetleri, yaş, cinsiyet, ek hastalıkları, düzenli kullandığı ilaçları, yatış süreleri, akut pankreatit etiyolojileri incelendi. Başvuru anında bakılan rutin laboratuvar tetkikleri, radyoloji raporları incelendi. Ranson, BISAP, Revize Atlanta, Balthazar-CTSI skorları ve Smithline-Gardner formulüne göre serum osmolaritesi hesaplandı. İstatistiksel analizler için IBM SPSS25 programı kullanıldı. BULGULAR: Araştırma kriterlerini karşılayan 227 hasta çalışmamıza dahil edildi. Çalışmamızda BISAP skoru ile serum osmolaritesi arasında pozitif korelasyon saptandı (p 0,05). Serum osmolaritesi ile Ranson skoru arasında pozitif yönlü korelasyon saptanmasına rağmen istatistiksel olarak anlamlı değildi (p>0,05). Revize Atlanta sınıflamasına göre AP şiddeti ile serum osmolaritesi arasında anlamlı bir fark saptanmadı (p>0,05). SONUÇ: Başvuru serum osmolaritesi ve BISAP skoru arasında anlamlı korelasyon saptanması; akut pankreatit prognozunu öngören pratik parametre olabilirliği açısından umut vericidir. Serum osmolaritesinin, akut pankreatit prognozunu öngörmek için diğer skorlamaların yerine veya onlarla birlikte kullanılabilmesi için daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Akut pankreatit, Atlanta skoru, Prognoz, Ranson skoru, Serum osmolaritesi