Diz osteoartriti olan hastalarda fonksiyonel elektrik stimülasyonu ve egzersizin kuadriseps kas gücü ve hacmi, ağrı, yaşam kalitesi ve fonksiyonel parametreler üzerine etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BETÜL KÜÇÜK GÜRSOY
Danışman: Filiz ACAR SİVAS
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Diz osteoartriti (OA), eklem kıkırdağının progresif yıkımıyla karakterize olup ağrı, tutukluk ve fonksiyon kaybına yol açan yaygın bir dejeneratif eklem hastalığıdır. Diz OA'sında kuadriseps kas disfonksiyonu hem hastalığın nedeni hem de sonucu olarak karmaşık bir rol oynamaktadır. Çalışmamızda diz OA'lı hastalara daha etkin ve daha faydalı tedavi programlarını belirlemek için Fonksiyonel Elektrik Stimülasyonu ile kombine edilmiş egzersiz programının kuadriseps kas gücü ve yapısal özellikleri üzerine olan etkilerini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesi'ne ayaktan başvuran Kellgren-Lawrence radyografik evrelemesine göre Evre 2-3 osteoartrit tanısı alan ve çalışmaya katılmayı kabul 50-65 yaş arasındaki 52 hasta (104 diz) çalışmaya dahil edildi. Hastalar Bisiklet ve FES-Bisiklet grubu olmak üzere iki gruba ayrıldı. Birinci gruba haftada 5 kez toplamda 10 seans dirençli aerobik egzersiz (Bisiklet) uygulandı. İkinci gruba ise her iki dize olmak üzere haftada 5 kez toplamda 10 seans dirençli Fonksiyonel Elektrik Stimülasyon-Bisiklet (FES-Bisiklet) uygulandı ve bununla birlikte her iki gruba 6 hafta süre ile haftada 3 kez diz eklem hareket açıklığı egzersizleri ve izometrik kuadriseps güçlendirme içeren ev egzersiz programı verildi. Hastalar tedavi öncesi, sonrası ve 6 hafta sonra Vizüel Analog Skala, WOMAC, SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği, Zamanlı Kalk Yürü Testi, 6-Dakika Yürüme Testi, Bilgisayar Destekli Yürüme Analizi, Ultrason ile Kas Hacmi ve Kalınlığı Ölçümü ve Diers Miyoline İzometrik Kas Gücü Ölçüm Sistemi ile değerlendirildi. Bulgular: Konvansiyonel egzersiz ile kombine edilmiş 10 seans Bisiklet ve FES-Bisiklet sonrası yapılan değerlendirmelerde her iki grupta VAS, WOMAC, SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği, Zamanlı Kalk Yürü Testi, 6 Dakika Yürüme Testi, Yürüme Analizi, kuadriseps kalınlığı ve rektus femoris kesit alanı ölçümü ve izomerik kas gücü ölçümlerinde istatistiksel olarak anlamlı iyileşme saptanmıştır (p 0,05). Diğer değerlendirme parametrelerinde 10. gün ve 6. haftada FES-Bisiklet grubunda Bisiklet grubuna göre istatistiksel olarak daha anlamlı iyileşmeler saptanmıştır(p<0,05). Sonuç: FES ile desteklenmiş bisiklet egzersizinin geleneksel egzersizlere göre diz osteoartritli bireylerde ağrı, kas yapısı, yürüme analizi ve fonksiyonel klinik sonuçlar üzerinde daha olumlu bir etkisi olduğu sonucuna varılmıştır. Bu bulgular, diz osteoartriti rehabilitasyonunda fonksiyonel elektrik stimülasyonunun geleneksel egzersiz protokollerine entegre edilmesinin değerini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Diz Osteoartriti, FES, Kuadriseps Kas Gücü ve Hacmi