Radyolojik olarak değerlendirilen faset eklem osteoartriti ve lomber diskopati evrelerinin klinik bulgularla ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA YILMAZ
Danışman: Havva TALAY ÇALIŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Lomber disk hernisi (LDH) ve faset eklem osteoartriti (FEOA) bel ağrısının potansiyel nedenlerindendir.Daha önce yapılan sadece bir çalışmada, LDH'ın şiddeti ve lokalizasyonu ile FEOA şiddetinin ilişkili olduğu gösterildi. Ancak bu ilişkinin klinik bulgulara etkisi bilinmemektedir. Bu nedenle çalışmamızda, bel ağrısı ile başvuran hastaların klinik özellikleri ile lomber manyetik rezonans (MR) görüntülemede saptanan LDH ve/veya FEOA arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçladık. Gereç ve yöntem: Kayseri Şehir Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon polikliniklerine bel ağrısı ile başvurup son 3 ay içinde çekilmiş lomber MR'ı olan 211 hasta çalışmaya dahil edildi.Hastaların lomber MR'ındaki LDH evresi ve lokalizasyonu Michigan State University (MSU) evrelemesine göre değerlendirildi ve FEOA varlığı ve seviyesinot edildi. Hastanın sosyodemografik özellikleri ve bel ağrısı ilişkili semptomları kaydedildi. Ayrıca, bel ağrılarının şiddeti Vizuel Analog Skala (VAS) ile, fonksiyonel değerlendirme Oswestry dizabilite indeksi (ODİ) ile yapıldı.Fizik muayenede fleksiyon ve ekstansiyonla artan bel ağrısı sorgulandı ve kaydedildi. Bulgular: Araştırmaya alınan 211 hastanın yaş ortalaması 42,3 ± 13,3 yıldı. %59,7 'si kadındı. Hastaların median VAS değeri 8 (2-16) ve median ODİ 38 (10-94)'di. En sık FEOA ve LDH görülen seviye L5-S1'di. Hastalar FEOA olan ve olmayanlar ve LDH olan ve olmayanlar şeklinde ayrı ayrı iki gruba ayrıldığında; FEOA olanlarda olmayanlara göre veya LDH olanlarda olmayanlara göre yaş ve beden kitle indeksi (BKİ) istatistiksel olarak anlamlı yüksekti (p<0,05). Emekli olanlarda FEOA varlığı anlamlı olarak daha fazlaydı (p<0,05). FEOA olanlarda olmayanlara göre ağrı süresi daha uzundu. LDH olanlarda olmayanlara göre VAS değeri yüksekti (p<0,05). LDH olanlarda ve FEOA olanlarda radiküler semptomlar daha fazla görüldü (p<0,05). Fleksiyon ve ekstansiyonla ağrı LDH olanlarda daha sıktı (p<0,05). L3-4 ve L4-5'te MSU evre 2 olanlarda radiküler semptom varlığı MSU evre 1 ve 3'e göre istatistiksel olarak anlamlı olarak fazlaydı (p<0,05). L5-S1'de ise MSU evre 3 olanlarda radiküler semptomlar daha fazlaydı. Sonuç: Yaş ve BKİ'nin hem LDH hem FEOA'ni etkilediği sonucuna vardık. LDH olması ağrının şiddetli olması ile ilişkiliydi. Radiküler semptomun varlığı, fleksiyon ve ekstansiyonla ağrının artması LDH olanlarda daha fazlaydı. Radiküler ağrı sadece FEOA olan grupta da görüldü. MSU evresine göre 2 ve 3 olanlarda radiküler semptomlar sinir basısını artırma riskinden dolayı daha fazladır. VAS ve ODİ sadece FEOA olan, sadece LDH olan ve her ikisinin beraber olduğu gruplar arasında değerlendirildiğinde ise sadece FEOA olan grupta daha düşük değerler saptanırken istatistiksel olarak anlamlı saptanmadı. Anahtar kelimeler: Faset eklem osteoartriti, Lomber disk hernisi, Radiküler semptom, Manyetik rezonans görüntüleme