Kronik böbrek yetmezliğinin geriatrik popülasyonda bilişsel ve ruhsal fonksiyonlara etkisinin standardize mini mental test ve geriatrik depresyon ölçeği kısa form ile değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESRA GÜRBUDAK BİLGİN

Danışman: Murat AKARSU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Kronik Böbrek Hastalığı' nın (KBH) bilişsel fonksiyonlar ve depresyon üzerindeki olumsuz etkisi bilinmektedir. Yaptığımız çalışmada KBH tanılı yaşlı hastalarda ve kontrol grubunda Standardize Mini Mental Test (SMMT) ve Geriatrik Depresyon Skalası-15 ile bilişsel fonksiyonları ve depresyon durumunu değerlendirdik. Bununla birlikte KBH tanılı hastalarda laboratuvar değerlerinin, KBH evrelerinin, KBH ve hemodiyaliz süresinin, cinsiyetin SMMT ve GDS-15 skorları üzerindeki etkisini değerlendirdik. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Nisan 2023- Haziran 2023 tarihleri arasında iç hastalıkları polikliniklerine KBH tanısı olup başvuran 65 yaş ve üzeri 70 prediyaliz (evre 3 ve 4), 32 diyaliz (evre 5) olmak üzere 102 kişi ile hasta grubuna benzer yaş, demografik özelliklere sahip KBH tanısı olmayan 65 kişi kontrol grubu olarak alındı. Her iki gruba da SMMT ve Geriatrik Depresyon Ölçeği Kısa Form uygulandı. KBH grubunda yaş, cinsiyet, KBH ve hemodiyaliz süresinin, üre, kreatinin, Hb, GFR, PTH, CRP, albümin düzeylerinin bilişsel fonksiyonlar ile ilişkisi incelendi. Bulgular: Hemodiyaliz tedavisi alan hasta grubunda Standardize Mini Mental Test, kayıt hafıza, dikkat ve hesap yapma puanları diğer gruplara göre istatistiksel olarak anlamlı düşük bulundu (p değerleri sırasıyla; p<0,001, p=0,018, p<0,001). Lisan puanı kontrol grubunda diğer gruplara göre istatistiksel olarak anlamlı düşük saptandı (p<0,001). GDS-15 skoru da diyaliz grubunda prediyaliz ve kontrol grubuna göre yüksek saptandı (p<0,001). Ayrıca yaş, KBH ve diyaliz süresinin, üre, kreatinin, Hb, GFR, PTH, CRP, albümin düzeylerinin bilişsel fonksiyonlar ile ilişkili olduğu görüldü. Sonuç: Kronik Böbrek Hastalığı yaşlanma ile beraber bilişsel fonksiyonlardaki gerilemenin hızlanmasına sebep olmaktadır. Bu sebeple rutin poliklinik muayenelerinde bilişsel işlevlerin değerlendirilmesi gereklidir. Bilişsel bozulmanın erken evre de tespiti bilişsel gerilemeyi yavaşlatmanın yanı sıra tedaviye uyumu sağlayıp, KBH komplikasyonlarının da gelişmesini engelleyebilir.