Metastatik kolorektal kanserlerde moleküler farklılıkların analizi ve prognostik sonuçları
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MOLEKÜLER ONKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖMER FARUK ÖZKAN
Danışman: Sevgi KALKANLI TAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kolorektal kanserler DSÖ verilerine göre en sık görülen 3. kanser türüdür, kansere bağlı ölüm nedenlerinde 2. sıradadır. Kemoterapiye eklenen hedefe yönelik tedavilerle genel sağkalımda iyileşme sağlanmıştır. Monoklonal antikorlar en sık uygulanan hedefe yönelik tedavilerdir. Anti-VEGF tedaviler, moleküler biyobelirteçten bağımsız olarak etkinlik gösterirken; anti-EGFR tedaviler EGFR-RAS-RAF-MEK yolağında mutasyon olmadığı durumlarda etki gösterirler. Tümörün moleküler özelliklerine göre seçilen tedavilerle sağkalım sonuçları daha iyidir. Metastatik kolorektal kanserlerde moleküler farklılıkların analizi ve sonucuna göre seçilen tedavilerin sağkalım sonuçlarını araştırdık. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 18 yaş ve üzeri, metastatik kolorektal kanser tanısı doğrulanmış, performans statusu intensif kemoterapi kombinasyonuna uygun hastalar dahil edildi. Hastalara ait demografik, klinik (Metastaz yeri, sistemik tedaviler, sağkalım süreleri), moleküler ve patolojik datalar (Histolojik tip, diferansiasyon, tümör yerleşim yeri, mikrosatellit instabilite durumu, tanıda erken evre olup sonradan metastatik olanlar için T, N evresi, lenfovasküler invazyon, perinöral invazyon) retrospektif olarak dosyalardan elde edildi. Bulgular: Metastatik kolorektal kanseri olan 102 olgunun median sağkalım süresi 33,80±4,83; 5 yıllık sağkalım oranı %38 olarak bulunmuştur. Kras mutant olan hastalarda median sağkalım süresi 29,32±5,33 kras-wild olanlarda 134,17±68,66 olarak gözlenmiştir (p=0,005). Nras mutant olan hastalarda median sağkalım süresi 19,02±0,00; Nras wild hastalarda 33,80±4,83'tür (p=0,62). Braf mutant olanlarda median sağkalım süresi 26,28±12,14; Braf wild olan hastalarda 33,80±8,39 bulunmuştur (p=0,055). Sonuç: Metastatik kolorektal kanserlerde yeni tedavi stratejileri uygulanabilmektedir. Monoklonal antikorlar en sık uygulanan hedefe yönelik tedavilerdir. VEGF'yi hedefleyen bevacizumab, aflibercept ve EGFR'yi hedefleyen cetuximab, panitimumab bunlara örnektir. Anti-VEGF tedaviler, moleküler biyobelirteçten bağımsız olarak etkinlik gösterirken, anti-EGFR tedaviler EGFR-RAS-RAF-MEK yolağında mutasyon olmadığı durumlarda etki gösterirler. Anahtar Kelimeler: BRAF, Kolorektal kanser, KRAS; Metastaz, Monoklonal Antikorlar, NRSAS, Prognoz