Yetişkin non-kistik fibrozis bronşektazide impulse ossilometrinin klinik, radyolojik ve morfolojik parametreler ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR DR. SUAT SEREN GÖĞÜS HASTALIKLARI VE CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELMA NUR ÖZKİRAZ BİNİCİ
Danışman: Serir ÖZKAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:GİRİŞ VE AMAÇ Bronşektazi, havayolu enfeksiyonu, enflamasyonu ve yıkımı ile seyreden kronik akciğer hastalığıdır. Pek çok etyolojik sebebi olan bronşektazi heterojen bir hastalıktır ve şiddetini belirlemek için bronşektazi şiddet indeksi (BŞİ) ve FACED skorları geliştirilmiştir. İmpulse ossilometri (İOS), solunumsal empedansı ölçmek için kullanılan, non-invaziv ve görece basit bir yöntemdir ve küçük ve büyük hava yollarının mekanik özelliklerini yansıtır, darlığın oluştuğu yerler (periferik veya santral), darlığın şiddeti hakkında bilgi sağlar. Çalışmanın amacı, yetişkin non-kistik fibrozis bronşektazi hastalarındaki IOS parametrelerinin hastalık şiddeti ve hastalığın radyolojik, spirometrik ve klinik özellikleri ile ilişkisini araştırmaktır. GEREÇ VE YÖNTEM SBÜ. Dr. Suat Seren Göğüs Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi göğüs hastalıkları poliklinik ve kliniklerine başvuran, yetişkin non-kistik fibrozis bronşektazi tanılı 61 hasta çalışmaya alındı. Hastalara İmpulse Ossilometri ve spirometri uygulandı. Değerlendirilen İOS parametreleri; 5 Hz'de hava yolu direnci (R5), 20 Hz'de hava yolu direnci (R20), 5 Hz'de akciğer reaktansı (X5), 20 Hz'de akciğer reaktansı (X20), rezonans frekansı (Fres), d5-d20% ve reaktans alanı (AX) dır. Bronşektazi şiddet indeksi (BŞİ) ve FACED skoru hesaplandı, mMRC anketi yapıldı. Hastane veri tabanında bulunan Toraks Bilgisayarlı Tomografi görüntüleri radyoloji uzmanı tarafından incelenerek BRICS ve Reiff skorları hesaplandı. İOS parametreleri ile SFT parametreleri, mMRC, BŞİ, FACED, Reiff, BRİCS skorları, bronşektazi tutulumu olan lob sayısı, kistik bronşektazi varlığı ve Pseudomonas Aeruginosa izolasyonu arasındaki korelasyonlar araştırıldı. BULGULAR Çalışmaya alınan 30 kadın 31 erkek toplam 61 hastanın ortalama yaşı 56,2±13,9 dur. vii Hastaların mMRC değeri ile İOS un Fres ve d5-d20 % parametreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon bulundu (sırasıyla, p=0,018, 0,010). Hastaların İOS ve spirometri parametreleri arasında anlamlı korelasyon saptandı. FACED skoru ile X5Hz, X20Hz, Fres, AX ve d5-d20% değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon saptandı (sırasıyla; p=0,041, p=0,013, p=0,001, p=0,013 ve p=0,001). BŞİ skoru ile Fres ve d5-d20 % arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon bulundu (sırasıyla; p=0,007, p=0,035). FACED skoruna göre hafif ve orta-şiddetli hastalık grupları arasında, X5Hz, X20Hz, R5-R20, Fres, AX ve d5 d20% istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdi. BSI skoruna göre hafif, orta ve şiddetli hastalık grupları arasında X20Hz, R5-R20, Fres, AX ve d5-d20 % istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdi. Reiff ve BRICKS skorları ile d5-d20 % değeri arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon saptandı (sırasıyla, p=0.015, p=0.004). Kistik bronşektazisi olan ve olmayan gruplar arasında X5Hz, X20Hz, R5-R20, Fres, AX ve d5-d20 % değerleri istatistiksel olarak anlamlı farklı bulundu. Pseudomonas Aeruginosa izolasyonu olan ve olmayan gruplar arasında, X20Hz ve Fres istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdi (sırasıyla p= 0,047, ve p=0.035) SONUÇ Bronşektazi hastalarında İOS parametreleri başta spirometri olmak üzere hastalık şiddeti, balgam mikrobiyolojisi ve hastalık morfoloji kriterleri ile korelasyon göstermiştir. Özellikle reaktans ve küçük havayolu disfonksiyonunu gösteren IOS parametreleri, FACED ve BŞİ ye göre belirlenen hastalık şiddet grupları arasında anlamlı farklılık göstermiştir. Morfolojik şiddet ile en güçlü ilişki d5-d20% arasında saptanmıştır. Kistik bronşektazi varlığı İOS parametrelerini en olumsuz etkileyen morfolojik bulgudur. Ayrıca mevcut bulgular, bronşektazi hastalarında etkilenmenin özellikle reaktans ile ilişkili olduğunu ve periferik havayolu disfonksiyonunu düşündürmektedir.