Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylerde hareket korkusunun öz bakım gücüne etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MELİS DENİZ ALTAN

Danışman: Nurdan YALÇIN ATAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu tez çalışmasının amacı, Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı olan bireylerde gelişen hareket korkusunun, bireylerin öz bakım gücü üzerindeki etkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma, bir devlet hastanesinde , Ekim 2022 ile Şubat 2023 tarihleri arasında hastanede yatarak tedavi gören 117 Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı olan birey ile yürütülmüştür. Veriler, "Kişisel Bilgi Formu," bireylerin dispneye bağlı hissettiği hareket korkusunu ölçmek için "Nefes Darlığı İnançları Anketi" ve "Öz Bakım Gücü Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Veri analizi Ki-Kare, Fisher exact testleri, Pearson korelasyon analizi, t-testi, ANOVA ve lineer regresyon gibi testlerden yararlanılmıştır. Bulgular: Nefes Darlığı İnançları Anketi toplam puan ortalaması 41,248±6,515 (Min=21; Maks=52), Öz Bakım Gücü Ölçeği toplam puan ortalaması 47,342±28,955 (Min=4; Maks=112)'dir. Yaş, eğitim, çalışma durumu, meslek, hastalık süresi, sağlık algısı, hastaneye yatış sayısı gibi demografik ve klinik faktörlere göre ölçek puanlarında farklılıklar belirlenmiştir. Öz Bakım Gücü Ölçeği ile Nefes Darlığı İnançları Anketi toplam puan ortalamaları arasında negatif yönde orta düzeyde bir ilişki bulunmuştur (r=-0.515, p=0,000). Öz bakım gücü ile nefes darlığı nedeniyle gelişen hareket korkusu arasındaki neden sonuç ilişkisini belirlemek üzere yapılan regresyon analizi anlamlı bulunmuştur (F=41,564; p=0,000). Regresyon analizi sonucuna göre, nefes darlığı nedeniyle gelişen hareket korkusu öz bakım gücü üzerindeki toplam varyansın %25.9'unu açıklamaktadır (R2=0,259). Nefes darlığı nedeniyle gelişen hareket korkusu öz bakım gücünü azaltmaktadır (ß=-0,515). Sonuç: Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı olan bireylerde hareket korkusunun, öz bakım gücünü olumsuz etkilediği saptanmıştır. Hemşirelik bakım planlarında Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı olan bireylerde hareket korkusunu azaltmaya yönelik girişimlere yer verilmeli, öz bakım uygulamaları hareket korkusu göz önünde bulundurularak planlanmalıdır.