Acil serviste trombolitik uygulanan hastaların demografik özellikleri ve mortalite üzerine olan etkileri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ACİL SERVİS ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET TOLGA ERASLAN
Danışman: Fatih SELVİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Arteriyel veya venöz tromboembolizm günümüzde sık görülen hastalıklardan birisi olup; iskemik inme, pulmoner emboli ve miyokart infarktüsü gibi mortalite ve morbiditesi yüksek patolojiler ile ilişkilidir. Fibrinolitik tedavi bu hastalıklarda hayat kurtarıcı en önemli tedavidir. Bu çalışmada fibrinolitik tedavi almış hastaların demografik verileri ile takip süreçlerini değerlendirmeyi amaçladık. GEREÇ VE YÖNTEM: 1 Ocak 2018 – 1 Temmuz 2021 tarihleri arasında Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisine belirtilen hastalıklarla başvuran ve fibrinolitik tedavi alan hastalar geriye dönük olarak bu çalışmaya dahil edildi. Çalışma hastalarının yaş, cinsiyet, fibrinolitik uygulama nedeni, vital bulguları, laboratuvar tetkikleri, ek hastalıkları, kullandığı ilaçlar, hastalığa yönelik aldığı ek tedaviler, tedavilerin komplikasyonları, mortalite ve 6 aylık süreçte benzer tanılı başvuruları kaydedildi. BULGULAR: Toplamda 277 hasta çalışmaya dahil edildi. Çalışmada acil serviste en sık tPA uygulama nedeni iskemik inmeydi (n=252; %91). tPA uygulanan hastalarda en sık görülen komplikasyon %11,9 ile intrakraniyal kanama, en sık uygulanan kurtarıcı tedavi ise trombektomiydi (n=34, %12,4). Hastaların en sık kullandığı ilaç %56 (n=155) ile anti-hipertansifler olup, anti-hipertansifleri %36,5 (n=101) ile anti-agreganlar, %30 (n=83) ile anti-diyabetikler, %24,5 (n=68) ile anti-aritmik ilaçlar takip etmekteydi. Yapılan tek değişkenli analizde, tPA uygulaması sonrası kanama meydana gelen ve gelmeyen hastalar arasında anti-agregan kullanımı (n=21, %53,8 vs n=80, %33,6; p=0,01), sistolik kan basıncı (160 mmHg, IQR: 138-190 vs 150 mmHg 130-169; p=0,02) ve diyastolik kan basıncı (90 mmHg, IQR: 75-100 vs 83 mmHg, IQR: 72-94; p=0,03) açısından anlamlı fark vardı. Çok değişkenli analizde ise post-tPA kanama ile ilişkili bağımsız değişken olarak sadece anti-agregan kullanımı saptandı. SONUÇ: Bizim çalışmamızın sonuçlarına göre, acil servisimizde en sık tPA verilme endikasyonu iskemik inmedir. tPA verilen hastalarda en sık yandaş hastalık hipertansiyon olup, en sık kullanılan ilaç antihipertansifler ve antiagreganlardır. İntrakraniyal kanama tPA verilen hasta grubunda en sık görülen komplikasyon olup, sistolik ve diyastolik kan basıncı ile antiagregan kullanımı tPA kullanımı sonrası kanamalarla ilişkilidir. ANAHTAR KELİMELER: fibrinolitik tedavi, inme, pulmoner emboli, intrakaniyal kanama