Yüksek enerjili travma hastalarında acil servise başvuru anı glukoz değerlerinin mortalite üzerine etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERDEM ÖZCAN
Danışman: Serkan Emre EROĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Randomize prospektif veriler, erken hipergliseminin kritik hastalarda aşırı mortalite ile ilişkili olduğunu ve sıkı glukoz kontrolünün sonuçları iyileştirdiğini göstermektedir. Glikoz seviyesinin 200 mg/dL veya üzerinde olması olarak tanımlanan erken hiperglisemi, yaralanma özelliklerinden bağımsız olarak travma hastalarında daha yüksek enfeksiyon ve ölüm oranları ile ilişkilidir. Bu bulgular, kritik durumdaki travma hastalarında serum glukoz düzeylerini 200 mg/dL'nin altında tutmayı hedefleyen sıkı glukoz kontrolünün ileriye dönük analizinin önemini ortaya koymaktadır. Çoklu travma hastalarında, acil servise kabulün ilk saatlerindeki kan şekeri değişiklikleri hastane mortalitesini öngörmeye yardımcı olabilir, bu hastalarda bu zaman diliminde kan şekeri takibi yapılması, bu hastaların sonuçlarının öngörülmesinde yardımcı olabilir. Prospektif ve gözlemsel olarak yapılması planlanan bu tanısal değerlilik çalışmasında, yüksek enerjili travma hastalarında acil servise başvuru anı glukoz değerlerinin mortalite üzerine etkisinin araştırılmasını hedefledik. Gereç ve Yöntem: Çalışma tek merkezli prospektif gözlemsel tanısal değerlendirme çalışması olarak tasarlanmıştır. Hastanemiz acil servisine akut travma şikayeti ile başvuran ve klinisyen tarafından yüksek enerjili travma olarak kabul edilen 18 yaş ve üzeri hastalar dahil edilme ve dışlanma kriterlerine göre çalışmaya dahil edilmiştir. Acil servise başvuran hastalarda travmanın şiddeti minör, orta veya majör olarak kategorize edilmiştir. Bir hastanın Yaralanma Şiddeti Skoru (ISS) 0 ile 8 puan arasında ise minör travma, 9 ile 15 puan arasında ise orta travma ve >15 puan ise majör travma (şiddetli veya ciddi) olarak sınıflandırılır. Çalışmamızda, dahil edilme kriterlerinde travma şiddetini standardize etmek için ISS > 15 hastaları dahil ettik. Her hasta için glikoz seviyelerini, acil serviste ölüm ve hastanede ölüm gibi sonuçları kaydettik. Gözlemsel veriler uygun istatistiksel analizlere tabi tutulmuştur. Bulgular: Kaydedilen değişkenler hastaların glukoz seviyeleri ile karşılaştırıldığında, hastane içi mortalite grubunda diyastolik kan basıncı, parmak ucu oksijen satürasyonu, GKS, baz eksisi, bikarbonat ve hemoglobin istatistiksel olarak anlamlı düşük, nabız, ISS ve laktat ise istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu. Hastane içi mortalite grubunda kan şekeri ortancası 179 (152 – 226), sağ kalan hastalarda ise 135 (119– 164) olarak hesaplandı ve aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.001). Kan glukoz düzeyinin hastane içi mortaliteyi öngörme performansı incelendiğinde eğri altında kalan alanı 0.789 (95%CI=0.700 – 0.879) olarak hesaplandı. Sonuç: Sonuç olarak çalışmamız başvuru anı glukoz değerinin hastane içi mortaliteyi öngörmede kullanılabilecek bir biyobelirteç olabileceğini göstermiştir. Hızlı, ucuz, kolay uygulanabilir, her merkezde çalışılabilmesi sebebiyle kullanılabilir olduğunu düşünmekteyiz. Anahtar kelimeler: glukoz, kan şekeri, travma, mortalite