Sıçan testisinde melatoninin radyoterapi hasarına etkisınin araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HİSTOLOJİ VE EMBRİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA ERDEM
Danışman: Tansel SAPMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Sıçanlarda düşük ve yüksek doz hızlı radyoterapinin neden olduğu akut testis hasarına karşı melatoninin radyokoruyucu etkisinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: 12 haftalık 40 erişkin erkek sıçan 5 gruba ayrıldı (n=8). Grup 1 (Kontrol) sıçanlarına hiçbir işlem uygulanmadı. Grup 2 (Düşük doz hızlı radyoterapi (DDHR) grubu) ve Grup 4 (Yüksek doz hızlı radyoterapi (YDHR) grubu) sıçanlarının abdominopelvik bölgelerine tek doz 8 Gy radyoterapi sırasıyla, 400 MU/min ve 1400 MU/min doz hızlarında uygulandı. Grup 3 (Düşük doz hızlı radyoterapi + Melatonin (DDHR+MEL) grubu) ve Grup 5 (Yüksek doz hızlı radyoterapi + Melatonin (YDHR+MEL) grubu) sıçanlarına tek doz 8 Gy radyoterapi sırasıyla, 400 MU/min ve 1400 MU/min doz hızlarında uygulanıp, radyoterapiden 15 dakika önce sıçanlara 50mg/kg/intraperitoneal melatonin verildi. Radyoterapiden 48 saat sonra sakrifikasyon yapıldı. Testis dokularının histolojik ve biyokimyasal analizleri yapıldı. Bulgular: Yalnız radyoterapi uygulanan gruplarda, kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde (p<0,001*); Johnsen skoru ve doku antioksidan değerleri düşerken, doku oksidan değerleri ve apoptotik veriler arttı. Radyoterapi ile birlikte melatonin uygulanan gruplarda; seminifer tübül epitellerinde ve bazal membranda düzensizlik, spermatogenik seri hücrelerinin ve spermatozoonların sayısında azalma, vakuolizasyon ve apoptoz gibi bulgular hafifti. Ayrıca ZO-1 ve Lectin, DDHR+MEL ve YDHR+MEL gruplarında, DDHR ve YDHR gruplarına göre daha belirgin gözlendi. Sonuç: Melatoninin düşük ve yüksek doz hızlı radyoterapinin yol açtığı testis hasarının önlenmesinde faydalı olduğu gösterilmiştir. Ancak radyoterapinin bu iki doz hızı arasında, testis hasarı ve melatoninin etkisi bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktur. Anahtar Kelimeler: Floresan mikroskop; Melatonin; Radyoterapi; Testis; TUNEL