Ortalama trombosıt hacmi (MPV), mpv/platelet (PLT) oranı, lenfosit/monosit oranı (LMR)'nın EGFR tirozin kinaz inhibitörü ile tedavi edilen ileri evre EGFR-mutant akciğer adenokarsinomunda progresyonsuz sağkalım ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ATATÜRK GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HASRET GİZEM KURT
Danışman: Berna AKINCI ÖZYÜREK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Plateletler (PLT) ve konak sistemik inflamatuar yanıt (SIR)' ın kanser hücrelerinin agregasyonunda ve metastaz oluşumunda etkili olduğu bilinmektedir. SIR aktivasyonunu gösteren lenfosit-monosit oranı (LMR) ve trombosit aktivasyonunu gösteren mean platelet volüm (MPV) değerlerinin çeşitli kanser türlerinde prognostik etkinliğini gösteren çalışmalar mevcuttur. Epidermal Growth Factor Reseptor (EGFR) mutasyonu pozitif birinci basamak tedavide EGFR Tirozin Kinaz İnhibitörü (TKİ) alan ileri evre akciğer adenokarsinom (ADK) hastalarında, ulaşımı kolay hemogram paremetrelerinden olan MPV, MPV/PLT ve LMR' in; hastaların klinik takip sürecinde, hastalığın progresyonunu predikte etmede, hastaların sağkalım sürelerini ön görmede, tedaviye yanıt değerlendirmesinde yol gösterici olabileceklerini öngörmekteyiz. Gereç ve Yöntem: Çalışma retrospektif olup Ocak 2011-Ocak 2021 yılları arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinde EGFR mutasyonu pozitif birinci basamak tedavide TKİ kullanılan evre III ve evre IV akciğer ADK tanılı hastalar alındı. Hastaların tedavi öncesi MPV, MPV/PLT ve LMR değerleri hesaplandı. Hastaların yaş, cinsiyet, ek hastalık, sigara kullanım öyküsü, TNM evresi, metastaz lokalizasyonları, EGFR mutasyon çeşitleri, birinci basamakta kullanılan TKİ tedavileri, tedavinin 1.ayında MPV, MPV/PLT, ve LMR değerleri kaydedildi. Kaplan-Meier ile 6-aylık, 1-yıllık, 3-yıllık ve 5-yıllık sağkalım hızları ve ortalama beklenen yaşam süreleri ile bu sürelere ilişkin %95 güven aralıkları hesaplandı. Progresyon ve genel sağkalıma etkili olabilecek değişkenler tek değişkenli ve çok değişkenli Cox regresyon analizi yapılarak belirlendi. Bulgular: Çalışmaya 102 hasta dahil edildi. Hastaların yaş ortalamaları 64,30 ± 12,6 yıldı. 84 hasta tanı anında Evre IV' tü. Olguların ortalama beklenen progresyonsuz yaşam süresi ise 13,3 aydı. Olguların ortalama beklenen yaşam süresi ise 35,1 aydı. MPV, MPV/PLT ve LMR için en iyi kesim noktalarını belirlemek amacıyla R programında yazılmış web tabanlı Cutoff Finder algoritması (http://molpath.charite.de/cutoff) kullanıldı. Sırasıyla cut off değerleri MPV için 7,55 fl, MPV/PLT için 0,251 ve LMR için ise 2,615 idi. Tek değişkenli cox regresyon analizinde LMR düzeyinin 2,615'ten düşük olması progresyon hızını 1,747 kat (%95 Güven Aralığı: 1,129-2,705), ölüm hızını 2,056 kat (%95 Güven Aralığı: 1,217-3,475) artırmaktaydı (p=0,012, p=0,007). (ortalama PFS LMR cut off değerine göre düşük ve yüksek gruplarda sırasıyla 10,3 ay, 15,3 ay, ortalama OS süreleri sırasıyla 25,1 ay, 40,8 ay idi.(p=0,011, p=0,006 longrank testi). Çok değişkenli cox regresyon analizi sonuçlarına göre PFS' yi belirlemede; MPV/PLT 0,251, sigara kullanımı, plevra ve adrenal metastaz varlığı, gefitinib tedavisi bağımsız faktörlerdir. Çok değişkenli cox regresyon analizinde OS' yi belirleyen bağımsız faktörler ise; erkek cinsiyet, platelet artışı, MPV7,55, gefitinib tedavisi ve sigara kullanımıdır. Sonuç: MPV, MPV/PLT ve LMR, EGFR-TKİ tedavisi alan akciğer ADK hastalarının klinik takiplerinde kullanılabilecek potansiyel biyobelirteçlerdir. Anahtar Kelimeler: MPV, MPV/PLT, LMR, OS, PFS, EGFR mutasyonu