Hastanemiz reanimasyon ünitesinde sepsis tanısıyla tedavi gören hastalarda enfeksiyon etkenleri, hastalık ciddiyet skorlomalrı ve biyobelirteçlerin mortalite prediktörü olarak değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAĞCILAR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: UMMAHAN DALKILINÇ HÖKENEK
Danışman: Funda GÜMÜŞ ÖZCAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Sepsis, sıklığı gittikçe artan global bir sağlık problemidir. Geliştirilen tanı ve tedavi stratejilerine rağmen mortalite ve morbidite oranı hala yüksek seyretmektedir. Sepsis tanılı hastaların mortalitesini erken öngörmek ve riske uygun tedavi yaklaşımını başlatmak için kabul edilen altın standart bir parametre bulunmamakla birlikte, çeşitli biyobelirteçler, hastalık ciddiyet skorlama sistemleri kullanılmaktadır. Çalışmamızda, sepsis tanılı hastalarda enfeksiyona sebep olan mikroorganizmaların, hastalık ciddiyet skorlamalarının ve biyobelirteçlerin mortalite prediktörü olarak özgüllük ve duyarlılıklarını tespit etmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız hastanemiz Reanimasyon Ünitesinde 01.01.2017 - 01.01.2018 tarihleri arasında sepsis tanısı alarak takip ve tedavi edilen 18 yaşından büyük 76 hastanın dosya ve elektronik sistem kayıtları retrospektif olarak incelenerek yapıldı. Hastaların demografik verileri, yoğun bakım ünitesine yatış nedenleri, yatışlarının ilk günündeki prokalsitonin (PCT), C reaktif protein (CRP), beyaz küre hücresi (WBC) değerleri, hastaların yatışının ilk yirmidört saatinde hesaplanan Akut Fizyoloji ve Kronik Sağlık Değerlendirmesi Skoru (APACHE II) ve Ardışık Organ Yetmezliği Değerlendirme Skoru (SOFA) ile kültür analizi sonucunda üreyen mikroorganizmalar, mekanik ventilasyon ihtiyaçları, uygulanan inotrop/vazoaktif ajan desteği, renal replasman tedavileri, yoğun bakım ünitesinde yatış süreleri, gelişen mortalite ve morbidite durumları değerlendirilerek kaydedildi. Değerlendirilen parametrelerin mortalite prediktörü olarak duyarlılık ve özgüllükleri kıyaslandı. Bulgular: Değerlendirilen hastaların % 46,05'i kadın,% 53,95'i erkek, yaş ortalamaları 62,67 ± 18,1 yıl, mortalite oranı % 51,31 olarak tespit edildi. Hastaların % 60,53 cerrahi sonrası, % 39,47 dahili nedenler ile sepsis tanısı almış olup ortalama tedavi süresi 35 ± 43,7 gündü. Mortalite için; cinsiyet, yatış nedeni ve tedavi süresi anlamlı bulunmazken, artan yaşın mortalite için bağımsız risk faktörü olduğu tespit edildi. Enfeksiyon odağı olarak en sık sırasıyla kan, solunum sistemi, yara/ yumuşak doku, üriner sistem, intraabdominal ve santral sinir sistemi olarak belirlendi ve enfeksiyon odağının mortalite ile ilişkisi olmadığı saptandı. Enfeksiyona neden olan etken en sık Klebsiella pneumoniae, ikinci sıklıkta Staphylococcus aureus, fungal etken olarak ise Candida spp. olarak bulundu. Mikroorganizmaların mortalite ilişkisi değerlendirildiğinde Enterococcus faecalis enfeksiyonunun mortalite için bağımsız risk faktörü olduğu belirlendi. Tedavilerin ilk 24 saatinde ölçülen CRP ve WBC değerleri ile mortalite arasında anlamlı korelasyon görülmezken, PCT değerleri mortalite ile sonuçlanan hastalarda 24,47 ± 36,80 ng/ml.olarak anlamlı şekilde yüksek bulundu (p<0,05). Yüksek PCT değeri mortalite için bağımsız risk faktörü olarak belirlendi. İlk 24 saatte hesaplanan yüksek SOFA ve APACHE II skorlarının da mortalite ile anlamlı ilişkisi olduğu tespit edildi (p<0,05). AUROC analizinde SOFA'nın mortaliteyi öngörmede daha başarılı olduğu tespit edildi (0,7449). Sepsiste gelişen organ yetmezliğinin mortaliteyi arttırdığı; kardiyak, solunum ve renal yetmezliğin herbirinin mortalite için bağımsız risk faktörü olduğu saptandı. Sonuç: Sepsisli hastalarda ileri yaşın, yüksek PCT değerinin, yüksek SOFA ve APACHE II skorunun mortalite için bağımsız risk faktörü olduğu tespit edildi. Sepsis seyrinde gelişen organ yetmezliklerinin de prognozu kötü etkilediği ve erken destek tedavisi ile tahmin edilen mortalite oranının azaltılabileceğini düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Sepsis, biyobelirteçler, APACHE II-SOFA, mortalite