Altın nanoparçacığa konjuge edilmiş hedeflenmiş ilaç taşıma sisteminin gemsitabine dirençli üçlü negatif meme kanseri hücre hattındaki antikanser etkisinin fenotipik profilleme yöntemiyle araştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EBRAL AKGÜN

Danışman: Gamze YEŞİLAY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezde, üçlü negatif meme kanseri (ÜNMK) tedavisinde gemsitabine karşı gelişen ilaç direncinin kırılmasında kullanılmak üzere PI3K/mTOR ikili inhibitörü daktolisib ve folik asit konjugasyonu içeren altın nanoparçacık (AuNP) tabanlı hedefli ilaç taşıma sistemi geliştirilmesi amaçlanmıştır. Geliştirilen sistemin gemsitabine dirençli ÜNMK hücre hattındaki potansiyel antikanser etkisinin fenotipik profilleme yöntemi ile belirlenmesi hedeflenmiştir. Taşıyıcı ajan olarak çıplak AuNP'ler üretilmiş, ilaç yüklemesi ve folik asit konjugasyonu için AuNP yüzeyi polietilen glikol (PEG) zincirleri ile işlevselleştirilmiştir. Daktolisib, klik kimya tepkimesi ile AuNP'lere konjuge edilmiştir. Spektroskopik yöntemler ile karakterize edilen nihai ürünlerin antikanser etkisi, gemsitabin direnci kazandırılmış ÜNMK hücre hattı MDA-MB-231 üzerinde fenotipik profilleme analizi ile değerlendirilmiştir. Klik kimya tepkimesi ile daktolisibin AuNP yüzeyine başarılı şekilde konjuge edildiği görülmüştür. Fenotipik profilleme analizi, geliştirilen ilaç taşıma sisteminin serbest ilaca oranla hücre canlılığını azalttığını ve hücre ölümünü artırdığını göstermiştir. Geliştirilen sistemin ve hedefleme ajanının MDA-MB-231 hücre hattında hücre içerisine alımı kolaylaştırdığı, ayrıca hücrelerin hedefleme ajanına ihtiyaç duymadan endositoz yoluyla AuNP alımı yapabildiği belirlenmiştir.