Obeziteli fertil çağdaki kadın hastalarda vücut kompozisyonu analizinin hormon profiline etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EZGİ BEKTAŞ
Danışman: Feray AKBAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Obezite, sağlık üzerine pek çok etkisi olan, global pandemi sıklığına erişmiş, kronik bir hastalıktır. Bu etkilerden biri de hormon profili üzerinedir. Adipoz dokunun hormon profili üzerine etkisi detaylı olarak araştırılmış olmasına rağmen, yağsız dokuyla ilgili vücut kompozisyonu parametrelerinin hormon profiline etkileriyle ilgili ulusal veri sınırlıdır. Bu nedenle bu çalışmada; obezitesi olan, fertil çağdaki kadın hastalarda vücut kompozisyon parametreleri ile hormon profili arasındaki ilişkinin araştırılması ve böylece obezite yönetiminde bireyselleştirilmiş yaklaşımlara katkı sağlanması amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Çalışmaya İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Obezite Merkezi' ne Haziran 2021- Haziran 2024 tarihleri arasında başvuran, dahil etme ve hariç tutma kriterlerini karşılayan, 18-54 yaş arası, toplam 97 kadın hasta dahil edildi. Hastaların yaş, boy, kilo, vücut kitle indeksi (VKİ), bel çevresi (BÇ), kronik hastalık durumu, biyoimpedans analiz (BIA) sonuçları ve hormon profili sonuçları kaydedildi. BIA verilerinden iskelet kas kütlesi (SMM= Skeletal Muscle Mass Index) ve yağsız vücut kütlesi (FFM=Fat Free Mass) ile (SMMI=SMM/boy²) formulüyle hesaplanan iskelet kas kütlesi indeksi (Smooth muscle mass index=SMMI) kullanıldı. Hormon profili olarak; östradiol (E2), progesteron, luteinize edici hormon (LH), folikül stimülan hormon (FSH), serbest T4, tiroid stimülan hormon (TSH), total testosteron, dehidroepiandrosteron sülfat (DHEA-S), kortizol, 25-hidroksi vitamin D, insülin ve prolaktin düzeyleri kullanıldı. SMMI medyan değeri baz alınarak hastalar iki gruba ayrıldı. Her iki grup obezite evrelerine göre sınıflandı. Tüm gruplarda vücut kompozisyonu parametreleriyle hormon profilinin ilişkisi SPSS istatistiksel analiz yöntemiyle değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya toplam 97 kadın hasta dahil edildi. Ortalama yaş 35.4±9.1 yıl, boy ortalaması 1.6 ± 0.1 m, kilo ortalaması 97.7 ± 17.9 kg, BÇ ortalaması 109.5 ± 14.1 cm, VKİ 38.0 ± 6.6 kg/m² saptandı. SMM değerinin ortalaması 29.6 ± 4.0 kg, SMMI değerinin ortalaması 11.6 ± 1.4 kg/m² ve median değeri 11.5 kg/m² idi. SMMI 0.05) farklılık göstermedi. SMMI≥11.5 olan grupta kilo, VKİ değeri, bel çevresi, yağsız kütle, obezite evresi ve kronik hastalık oranı SMMI 0.05) farklılık göstermedi. Sonuç: Çalışmamız; obeziteli fertil çağdaki kadın bireylerde vücut kompozisyonunun, özellikle iskelet kası kütlesi ve SMMI değerinin, hormonal profil üzerinde etkili olduğunu ortaya koymuştur. Total testosteron ve insülin gibi anabolik etkili hormonların artması, bu bireylerde kas kütlesinin korunmasına katkı sağlarken, serbest T4 gibi hormonların düşük düzeyleri ilerleyen dönemlerde kas fonksiyonlarının izlenmesi açısından önemli bir faktör olarak ortaya çıkmaktadır. Bu sonuçlar, obeziteli kadın hastalarda bireyselleştirilmiş yaklaşımlar geliştirilmesi ve SMMI gibi vücut kompozisyon parametrelerinin klinik kararlarda dikkate alınması gereğine işaret etmektedir.