Yavaş üreyen tüberküloz dışı mikobakteri (TDM) saptanan hastaların klinik özellikleri ve tedavi yanıtlarının değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HÜRREM SEZER

Danışman: Şeref ÖZKARA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Tüberküloz dışı mikobakteri (TDM), giderek artan sıklıkta bir sağlık problemi olarak karşımıza çıkmaktadır. TDM akciğer tutulumu, klinik olarak tüberküloz akciğer hastalığından ayırt edilemez. Ayrıca tüberkülozda olduğu gibi her TDM basili saptanan hastaya tedavi verilme zorunluluğu yoktur. Bu nedenle TDM akciğer hastalığına tanı koyarken ve tedavi başlama kararı verilirken TDM'ye yönelik hazırlanan kılavuzlar göz önüne alınmalıdır. Biz bu çalışmamızla hastanemizde yapılan mikrobiyolojik inceleme sonucunda "yavaş üreyen TDM" saptanan hastalara uygulanan tanı ve tedavi yaklaşımlarını, tedavi alan hastaların demografik ve klinik özelliklerini ve bunların tedavi başarısındaki etkilerini değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız retrospektif olup, Ocak 2014-Aralık 2020 tarihleri arasında Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde solunum yolu örneklerinde yavaş üreyen TB dışı mikobakteri tespit edilen hastalar ele alındı. Çalışmaya dahil edilen hastaların verileri, hastane veri tabanı veya dosyaları kullanılarak elde edildi. Üreyen mikobakteri türleri,hastalarındemografik özellikleri, uygulanan tedavi rejimleri, yan etkiler, radyolojik bulgular, tedavi sonuçları incelendi. Bulgular: Hastanemizde 7 yılda 345 hastada yavaş üreyen TDM saptanmıştır. Bu hastalardan 184'ü çalışmaya dahil edildi. Hastaların solunum yolu örneklerinden sıklık sırasıyla M. aviumkompleksi, M. szulgai, M. gordonae, M. kansasii, M. simiae izole edilmiştir. 78 (%42,4) hastayaTDM akciğer hastalığı nedeniyle tedavi verilmiştir. Tedavi alan hastaların %46,2'sinin (n=36) tedavisi başarılı sonuçlanmıştır. Hastaların %42,3'ü(n=33) ise takip dışı kalmıştır. Tedavisi başarılı olan hastaların daha fazla kontrole geldiği görülmüş olup istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Sonuç: Bu çalışmada yavaş üreyen TDM akciğer hastalarında tedavi başlanma oranı %42,4'dür. Başarı oranının düşüklüğü, daha çok tedavide takip dışı kalan hastaların sayısının fazla olması nedeniyledir. Hastalar daha fazla kontrole gelince tedavi başarısı artmaktadır. TDM akciğer hastalığı tanısı ve tedavisi zor olan bir hastalıktır. Tanıda kültürde tekrarlayan üremeler önemlidir. Hastalara uzun süreli ve çok ilaçlı tedavi rejimleri verilmektedir. Tedavisi zorunlu bir hastalık olmadığı için tedavi kararı hasta bazında kar zarar oranı gözetilerek verilmelidir. Tedavi edilen ve edilmeyen tüm hastalar uzun süreli takibe alınmalıdır. Anahtar kelimeler: Tüberküloz dışı mikobakteriler, TDM akciğer hastalığı, M. aviumkompleksi, tedavi