Tolvaptan tedavisi alan otozomal dominant polikistik böbrek hastalarında idrar dansitesinin hasta takibi, progresyonu ve ilaç doz titrasyonundaki öneminin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERTUĞRUL SEVER
Danışman: Taner BAŞTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Otozomal dominant polikistik böbrek hastalığı dünyada en sık görülen kalıtsal olarak aktarılan ve ilerleyici bir böbrek hastalığıdır. FDA onaylı tolvaptan tedavisi ise birçok çalışmada hastalığın progresyonunu yavaşlattığı gösterilmiştir. Yapılan çalışmalarda tedavi başlangıç dozu 60 mg/gün olarak başlanması ve hastanın tolere edebileceği maksimum 120 mg /gün dozuna çıkarılması önerilmiştir. Çalışmamızda tedavi başlangıcından sonra hasta gruplarında doz artırımında ortak bir parametre ileri sürülmemiş olup doz artışında klinik pratikte kolay ve uygulanabilir bir parametre araştırılmıştır. Literatürde idrar osmolalitesi ve idrar dansitesi pozitif korelasyon göstermekte olup, çalışmamızda idrar dansitesinin tolvaptan doz artışında, hastalık takibindeki ve hastalık progresyonundaki önemini ortaya koymak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniğinden takipli, görüntüleme yöntemleri ile otozomal dominant polikistik böbrek hastalığı tanısı konulmuştur. 26 hasta iki yıl süreyle tolvaptan tedavisi almıştır. Çalışmamıza 18-55 yaş arası ve MAYO sınıflamasında yüksek riskli 1D ve 1E grubundaki hastalar dahil edilmiştir. Kontrast nefropatisi, malignitesi, bağ doku hastalığı, kronik karaciğer hastalığı olan ve gebeler dahil edilmemiştir. Çalışma süresince tolvaptan tedavisi alan 26 hastanın her üç ayda bir kontrolleri sağlanmıştır. Hastaların demografik verileri, glomerül filtrasyon hızı, tolvaptan dozları, total böbrek volümleri, ortalama idrar dansiteleri, elektrolit değerleri, karaciğer fonksiyon testleri, kilo takibi, beden kitle indeksi, eşlik eden böbrek dışı tutulumları, tolvaptan dozunun kilo ve beden kitle indeksine oranı kaydedilmiştir. Bulgular: Hastaların başlangıç değerlerine göre birinci ve ikinci yıl idrar dansitesi değerlerinin düştüğü görüldü (p 0,05). Başlangıç ve birinci yıl TKV ve GFR değerlerinde anlamlı fark görülmedi (p=0,497, p=0,133). Hastaların birinci yılda: idrar dansitesi değişimi ile GFR değişimi arasında pozitif yönlü, ikinci yıldaki GFR ile orta düzeyde korelasyon saptandı (r=0,594, p=0,001). Bunula birlikte, birinci yılda idrar dansitesi değişimi ile ikinci yıl TKV değişimi arasında negatif yönlü güçlü korelasyon saptandı (r=-0,569, p=0,002). Birinci ve ikinci yılın sonunda ölçülen idrar dansite değişimlerinin hastalarda progresyonu öngörmedeki gücünün yetersiz olduğu belirlendi (AUC: 0,653, p=0,197, AUC:0,681, p=0,316). Birinci yılın sonundaki idrar dansite değişimi ikinci yılın sonundaki progresyonu saptamada yetersiz olduğu saptandı (AUC:0,609, p=0,547). Sonuç: İdrar dansitesi değişiminin hızlı hastalık progresyonunu öngeremediği saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: ODPKBH, İdrar Dansitesi, Total Böbrek Volüm, GFR