Multipl skleroz hastalarında kognisyon ve prognozun P300 ve OCT ile değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖKCE YÜCE ONUR
Danışman: Serpil BULUT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Multipl skleroz (MS) hastalarında optik koherens tomografi (OCT, OKT) ve P300 parametrelerinin kognitif etkilenim (KE) ile prognoz hakkında bilgi sağlayıp sağlamadığını, bu alanda hangisinin daha kullanılabilir olduğunu değerlendirmeyi hedefledik. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroloji Kliniği Demiyelinizan Hastalıklar Polikliniği'nde 15 Nisan 2021-15 Temmuz 2021 tarihleri arasında, 2017 McDonald Kriterleri'yle kesin MS tanısı almış, 18 yaş üzeri, çalışmaya gönüllü ve okur-yazar olan, nöropsikolojik testlerin yapılmasına engel olacak dil, işitme ve görme problemi ile MS dışında kognisyonu etkileyebilecek hastalığı olmayan, klinik değerlendirmeden en az 1 ay önce atak geçirmemiş ve atak tedavisi almamış olan 40 hasta dahil edildi. Hastaların kognitif durumları Brief International Cognitive Assessment of MS (BICAMS), Frontal Assessment Battery (FAB), Schulman saat çizme testi (SÇT) ile değerlendirildi. En geç bir hafta içinde hastaların OCT ve P300 testleri yapılarak, bu testlerin kognitif testlerle ve prognostik açıdan da EDSS ile ilişkileri incelendi. Bulgular: Hastaların P300 latanslarıyla Symbol Digit Modallity Test (SDMT), Brief Visual Memory Test-Revised (BVMT-R) ve Schulman SÇT değerleri arasında negatif yönde zayıf korelasyon olduğu saptandı (p=0,034; p=0,021, p=0,045). Hastaların R-RNFL (sağ-retinal nerve fiber layer), ort-RNFL (ortalama RNFL), R-GCC (sağ ganglion cell complex), L-GCC (sol GCC) ve ort-GCC (ortalama GCC) değerleriyle Schulman SÇT değerleri arasında pozitif yönde zayıf korelasyon olduğu belirlendi (p=0,034, p=0,033, p=0,020, p=0,046, p=0,018). Hastaların EDSS'leri ile P300 latansları arasında pozitif yönde zayıf korelasyon olduğu bulundu (p=0,023). Hastaların EDSS (Expanded Disease Status Scale)'leri ile OCT değerleri arasında anlamlı korelasyon saptanamadı (p>0,05). Sonuç: P300'ün OCT'ye göre kognitif testlerle daha iyi korelasyon gösterdiği; P300 latansı uzun saptanan hastaların en az bir kognitif testinde bozukluk olduğu saptandı. Prognoz açısından ise EDSS ile ilişkilerine bakıldığında; P300 latansı uzun olanların çoğunluğunun EDSS34 ve P300 latansı kısa olanların çoğunluğunun EDSS<4 olduğu görüldü. OCT ve EDSS arasında böyle bir ilişki kurulamadı. Anahtar Kelimeler: Kognisyon, multipl skleroz, OCT, prognoz, P300