Adölesan çocuğa sahip kadınların serviks kanseri ve HPV aşısı hakkındaki bilgi, tutum ve sağlık inançlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA NİSAN KARAOĞLU
Danışman: Gülten GÜVENÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırma adölesan çocuğa sahip kadınların serviks kanseri ve HPV aşısı hakkındaki bilgi, tutum ve sağlık inançlarının değerlendirilmesi amacıyla tanımlayıcı tipte yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma, Ankara ili Çankaya bölgesinde bulunan T.C Sağlık Bakanlığı Kerkük Aile Sağlığı Merkezi'nde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini Kasım 2020-Nisan 2021 tarihleri arasında araştırmayı kabul eden 10-19 yaş aralığında adölesan çocuğa sahip 250 kadın oluşturmuştur. Veriler araştırmacı tarafından literatür doğrultusunda hazırlanan veri toplama formu, HPV Bilgi Skalası, Human Papilloma Virüs Enfeksiyonu ve Aşılamasına İlişkin Sağlık İnanç Modeli Ölçeği ve Rahim Ağzı Kanseri ve Pap Smear Testi Sağlık İnanç Modeli Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS Statistics 26 paket programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan kadınların yaş ortalamaları 40,90±4,959 yaştır. Çocuklarının yaşı ortalaması 14,38±2,835 yaştır. Kadınların %63,2'sinin rahim ağzı kanseri hakkında, %61,6'sının HPV hakkında, %75,2'sinin PAP Smear/HPV testi hakkında, %38,8'inin HPV aşısı hakkında bilgisi bilgi sahibi olduğu ve %68,8'inin PAP Smear/HPV testi yaptırdığı belirlenmiştir. Kadınların %50'si kız, %50'si erkek çocuğuna HPV aşısı yaptırmayı düşündüğü belirlenmiştir. Çalışmada kadınların Rahim Ağzı Kanseri ve Pap Smear Testi Sağlık İnanç Modeli Ölçeği'nin Yarar Motivasyon alt boyutu ortalaması 3,79±1,11 iken Engel Algısı 2,25±0,80, Ciddiyet Algısı 3,21±0,85, Duyarlılık Algısı 2,47±0,75 ve Sağlık Motivasyonu alt boyutu ortalaması ise 3,13±1,02'dir. Human Papilloma Virüs Enfeksiyonu ve Aşılamasına İlişkin Sağlık İnanç Modeli Ölçeği'nin Ciddiyet Algısı alt boyutu ortalaması 2,80±0,64, Engel Algısı 2,14±0,51, Yarar Algısı 2,52±0,77, Duyarlılık ise 2,51±0,74'tür. Kadınların Human Papillomavirüs (HPV) Enfeksiyonu Bilgi Skalası puanlarının ortalaması ise 3,24±1,92'dir. Sonuç: Çalışmamızda kadınların yarısından fazlasının serviks kanseri, HPV ve aşıları hakkında bilgi sahibi olduklarına belirtmelerine rağmen bilgi puanlarının düşük olduğu belirlenmiştir. Serviks kanseri ve pap smear testine yönelik sağlık inanç modeli yarar, ciddiyet ve sağlık motivasyonu algılarının yüksek, engel algılarının orta düzeyde olduğu; HPV enfeksiyonu ve aşısına yönelik ise; ciddiyet algılarının yüksek olduğu belirlenmiştir. Sağlık personeli tarafından hizmet verdiğimiz toplumun sağlık inançlarını da göz önünde bulundurarak HPV enfeksiyonu ve rahim ağzı kanseri ilişkisini ve aşılamanın önemine yönelik danışmanlık hizmet verilmesi ve eğitim programlarının planlanması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Servikal Kanser, Adölesan, İnsan Papilloma Virüsü (HPV), Aşılama