Ratlarda radyasyon ile uyarılmış oral mukozite intraperitoneal resveratrol uygulamasının koruyucu etkisinin araştırılması

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAĞCILAR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, KULAK BURUN BOĞAZ VE BAŞ-BOYUN CERRAHİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İSMAİL SAFA POYRAZOĞLU

Danışman: Şeyda BELLİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışma, antioksidan ve antiinflamatuar özelliklere sahip resveratrolün sistemik kullanımının, Radyasyon ile Uyarılmış Oral Mukozitin önlenmesi ve şiddetinin azaltılması üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmada 36 adet rat; Kontrol, Radyasyon, Radyasyon+ Resveratrol (10 mg/kg, i.p.) ve Radyasyon+Dimetil sülfoksit şeklinde dört gruba (n=9) ayrıldı. Bilgisayarlı tomografi görüntüleri üzerinden hedef hacimler Yoğunluk Ayarlı Radyoterapi tekniği ile doz optimizasyonu yapıldı. Anestezi altındaki deneklerin baş-boyun bölgesine tek doz 18 Gray radyasyon uygulandı. Resveratrol uygulaması, radyasyondan 30 dakika önce başlatılıp 5 gün sürdürüldü. Deneklerin takibi sürecinde 7. ve 14. günlerde dilden punch biyopsiler ve 7. Günde oksidatif stres belirlemek (Malondialdehid ve Süperoksit dismutaz) için kan örnekleri alındı. Deneyin 21. gününde sakrifikasyon gerçekleştirilerek dil dokusu total eksize edildi ve tüm örneklere histopatolojik ve immünohistokimyasal (bax, bcl-2, ki-67) inceleme yapıldı. Bulgular: Deney süresinde Radyasyon sonrası 9. günde görülen şiddetli ağırlık kaybının resveratrol ile kontrol seviyelerine kadar kompanse edildiği gösterilmiştir. Biyokimyasal analizlerde resveratrolün Malondialdehid seviyelerini düşürdüğü ve Süperoksit dismutaz aktivitesini artırdığı görülmüştür (p=0,0025). Histopatolojik incelemede, resveratrolün 7. günde epitel yüksekliğini Radyasyon grubuna göre koruyup (p=0,004) ve hiperkromazi, pleomorfizm, binükleasyon gibi hücresel atipiyi anlamlı düzeyde (p=0,003) sınırlamıştır. İmmünohistokimyasal analizlerde resveratrolün 14. günde pro-apoptotik Bax ekspresyonunu baskılayıp Bcl-2 artışını tetiklediği, 21. günde ise Ki-67 ekspresyonunu ileri derecede artırarak (p<0,001) doku rejenerasyonunu hızlandırdığı saptanmıştır. Sonuç: Elde ettiğimiz bulgular Resveratrol'ün; oksidatif stresi azaltarak, apoptozu inhibe ederek ve doku rejenerasyonunu hızlandırarak radyasyonun neden olduğu mukozal etkileri regüle edebileceğini ve radyoprotektif bir tedavi seçeneği olabileceğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Resveratrol, Oral Mukozit, Yoğunluk Ayarlı Radyoterapi, Radyoproteksiyon