Primer hiperparatiroidili hastalarda yüksek duyarlılıklı c-reaktif protein ve irisin ile kardiyak parametrelerin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MÜGE ÜSTÜNER
Danışman: Elif ÖNDER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Primer hiperparatiroidi (PHPT), artmış paratiroid hormon ve buna bağlı hiperkalsemi ile karakterize bir hastalıktır. PHPT' li hastalarda kalp kapak ve miyokardial kalsifikasyon artışı, diyastolik disfonksiyon, sol ventrikül hipertrofisi ve hipertansiyon gibi kardiyak bulgulara sık rastlanmaktadır. İrisin, Fibronektin tip III alan içeren protein 5'in (FNDC5) parçalanmasıyla üretilen bir miyokindir ve çeşitli mekanizmalarla kardiyovasküler sistem üzerinde koruyucu etki gösterir. Literatürde PHPT'nin KVS hastalıklarla ilgisini gösteren birçok çalışma olmasına rağmen PHPT hastalarında hs-CRP ve irisin ile EKO parametrelerini birlikte karşılaştıran herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Çalışmamızda opere olmamış PHPT hastalarında, irisin ve hs-CRP düzeylerinin, sağ ve sol ventrikül fonksiyonları ile olan ilişkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Çalışmamıza Şubat 2025-Temmuz 2025 tarihleri arasında Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Polikliniklerine başvuran dahil edilme ve dışlama kriterlerine uyan yeni tanı primer hiperparatiroidisi olan 41 hasta ve İç Hastalıkları Polikliniklerine herhangi bir yakınma ile başvuran 44 gönüllü katılımcı kontrol grubu olarak dahil edilmiştir. Tüm katılımcıların irisin, Hs-CRP ve biyokimyasal değerleri ölçülmüş ve EKO görüntülemeleri aynı kardiyolog tarafından yapılmıştır. Bulgular: PHPT hastalarında irisin seviyesi kontrol grubun göre anlamlı düzeyde düşüktü (p<0,036). Hasta grubunda mitral E (p=0,035), medial E (p=0,001) ve RVFAC (p=0,022) ortalamaları daha düşüktü. Ek olarak hasta grubunda GLS (p=0,019), LAVI (p=0,033), DT (p=0,007), IVRT (p=0,018) ortalamaları anlamlı seviyede daha yüksekti. Hs-CRP ve irisin değerlerinin EKO parametreleri ile arasında korelasyon saptanmadı. Sonuç: Çalışmamızda asemptomatik PHPT hastalarında subklinik sistolik (GLS) ve diyastolik (LAVI, mitral E, DT, IVRT) fonksiyon bozukluğu ve klinik olarak anlamı net olmayan subklinik sağ ventrikül bozukluğu (RVFAC) saptanmakla birlikte bu bulgular ile biyokimyasal parametreler arasında ilişki tespit edilmedi. Fakat PHPT hastalarında hafif hiperkalsemik iken bile subklinik kardiyak etkiler görülebildiği bu hastalar için daha geniş bir örneklem sayısı ve çok merkezli çalışmalar yapılarak KVS fonksiyonların araştırılması gerektiğini düşünmekteyiz