Kraniyotomi ameliyatı geçiren hastalarda göz bandı ve kulak tıkacı kullanımının uyku kalitesi, anksiyete ve konfor düzeyine etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, CERRAHİ HASTALIKLAR HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YILDIZ TOSUN

Danışman: Sonay GÖKTAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Araştırma, kraniyotomi ameliyatı geçiren hastalarda göz bandı ve kulak tıkacı kullanımının uyku kalitesi, anksiyete ve konfor düzeyine etkisini değerlendirmek amacı ile yapıldı. Gereç ve Yöntem: Randomize kontrollü bu araştırma, Şubat 2022-Haziran 2023 tarihleri arasında İstanbul'daki bir eğitim ve araştırma hastanesinin beyin ve sinir cerrahisi kliniği ve yoğun bakım ünitesinde kraniyotomi ameliyatı olan ve araştırma kriterlerini karşılayan 60 hasta ile yürütüldü. Ameliyat sonrası dönemde, müdahale grubundaki hastalara (n=30) göz bandı ve kulak tıkacı uygulanırken, kontrol grubundaki hastalara (n=30) herhangi bir işlem uygulanmadı. Ameliyat öncesi ve sonrası uyku kalitesi, anksiyete ve depresyon düzeyleri ölçüldü. Uyku kalitesi, her iki grupta da aktigrafi cihazı kullanılarak objektif olarak değerlendirildi. Verileri toplamak için Richards-Campbell Uyku Ölçeği, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği ve Genel Konfor Ölçeği kullanıldı. Bulgular: Müdahale grubunun yaş ortalamasının 48,16±12,56 yıl, %53,3'ünün kadın ve %66,7'sinin ilkokul mezunu olduğu, kontrol grubundaki hastaların ise yaş ortalamasının 49,40±10,34 yıl, %53,3'ünün kadın ve %83,3'ünün ilkokul mezunu olduğu saptandı. Müdahale grubunun ameliyat sonrası uyku puanlarının, ameliyat öncesi döneme göre anlamlı derecede yüksek olduğu belirlenirken (p<0,05), kontrol grubunun ameliyat sonrası uyku puanlarının, ameliyat öncesi döneme göre anlamlı derecede düşük olduğu saptandı (p<0,05). Müdahale grubunun ameliyat sonrası uyku ve konfor puanları kontrol grubundan anlamlı derecede yüksek iken (p<0,05), anksiyete ve depresyon düzeyi puanlarının ise anlamlı derecede düşük olduğu belirlendi (p<0,05). Aktigrafi uyku puanlarının ise müdahale grubunda kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu bulundu (p<0,05). Sonuç: Kraniyotomi sonrası göz bandı ve kulak tıkacı kullanımının hastaların uyku kalitesi ve konfor düzeyini arttırdığı, anksiyete ve depresyon düzeylerini ise azalttığı görüldü.