Medyan sternotomi ile yapılan kalp cerrahisi operasyonlarında sternum ekartör açıklığının postoperatif ağrı üzerine etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAKAN ÖZÇELİK
Danışman: Ufuk AYDIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Günümüzde teknolojik alanda olan gelişmelerle beraber minimal kesiler ve endoskopik cerrahi gibi yöntemler popüler hale gelmiş olsa bile gerek uygulamadaki rahatlık ve kolaylığı, gerek sağladığı cerrahi konforla medyan sternotomi kalp cerrahisinde önemini korumaktadır. Kalp cerrahisi operasyonları sonrasında gelişen ağrı, erken dönemde iyileşmeyi olumsuz olarak etkileyebilmektedir. Bu çalışmada medyan sternotomi ile yapılan kalp cerrahisi operasyonlarında sternum ekartör açıklığının postoperatif dönemdeki post-sternotomi ağrısı üzerine etkisini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Bu araştırmaya Eylül 2023 - Mart 2025 tarihleri arasında kliniğimizde medyan sternotomi ile açık kalp cerrahisi uygulanan hastalar dahil edildi. Acil operasyonlar, internal torasik arterin çıkarıldığı hastalar, peroperatif lokal sinir blokajı yapılan hastalar, uzamış entübasyon, geç ekstübasyon, ilk 48 saatte re-entübasyonu olan hastalar, mental hastalığı olanlar, spinal disk hernisi olan hastalar, serebrovasküler olay gelişen hastalar ve re-operasyonlar çalışma dışında bırakıldı. Postoperatif ağrı değerlendirmeleri Visual Analog Skala (VAS) ile ekstübasyon sonrası 2. Saat (VAS0), 6. Saat (VAS1), 1. Gün (post-operatif 24. Saat) (VAS2) ve 2. gün (post-operatif 48. Saat) (VAS3) yapıldı. Daha sonra hastalar sternum ekartör açıklığı 9 cm altı (Grup 1) ve 9 cm ve üzeri olanlar (Grup 2) olarak iki gruba ayrıldı. Bulgular: Araştırmaya toplam 124 hasta dahil edildi. Hastaların ortalama yaşları 59,8± 14.2 (Dağılım: 19-81) olup 67 (%54) hasta kadın cinsiyetteydi. Hastaların 62'sinde (%50) hipertansiyon, 35'inde (%28.2) diabetes mellitus, 15'inde (%12.1) kronik obstrüktif akciğer hastalığı ve 53 (%42.7) hastada sigara içiciliği mevcuttu. Yapılan analizler sonucunda gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark sadece VAS0 değerleri arasında saptandı. Grup 1'de VAS0 medyan değeri 4 (Dağılım:0- 10) iken Grup 2'de 6 (Dağılım: 0- 10) olarak saptandı (P=0.033). VAS1, VAS2 ve VAS3 değerleri Grup 2'de daha fazla olsa da istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (Sırasıyla P değerleri: P=0.132, P=0.421, P=0.267). Sonuçlar: Çalışmamızın sonunda ekstübasyon sonrası 2. saat yapılan değerlendirmede Grup 1 hastaların daha az ağrı hissettiği sonucuna ulaştık. Post-op 6. Saat, 1. gün ve 2. gün yapılan ağrı değerlendirmelerinde istatistiksel olarak anlamlı fark olmasa da az ekartör açıklığı olan hastalarda daha küçük ağrı skorları olduğunu tespit ettik. Anahtar Kelimeler: Sternum, medyan sternotomi, ağrı, postoperatif dönem, kalp cerrahisi