Ebeveynlerin özel aşılar hakkında bilgi, tutum ve davranışları
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATİCE KÜBRA TÜLÜBAŞ
Danışman: Nimet Pınar YILMAZBAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Araştırmamız, ebeveynlerin çocukluk dönemi ulusal aşı takviminde bulunan ve özel olarak uygulanan aşılara dair bilgi düzeylerini, genişletilmiş bağışıklama programı kapsamında uygulanan aşıları ve özel aşıları yaptırma oranlarını ve hangi aşıları tercih ettiklerini değerlendirmek, aşı kararsızlığı ve reddi nedenlerini araştırmayı amaçlamaktadır. Çalışmamızın diğer bir amacı ise ebeveynlerde aşılar konusunda farkındalık oluşturmaktır. Gereç ve Yöntem: Hastanemiz çocuk sağlığı ve hastalıkları polikliniğine başvuran 0 – 18 yaş arası kronik hastalığı olmayan çocukların, çalışmaya katılmayı kabul eden ebeveynleri (n:395) çalışmaya dahil edildi. Ailelerin sosyodemografik özellikleri, çocukluk çağı aşıları ve özel aşılar hakkında bilgi düzeyileri anket formu ile, aşılara karşı tutum ve davranışları Cvjetkovic ve arkadaşları tarafından 2017 yılında geliştirilen, Türkçe uyarlaması Özümit tarafından yapılan 14 maddeden oluşan aşıya ilişkin tutum ölçeği kullanılarak değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya katılan 395 ebeveynin %53,2'si 30-39 yaş aralığında, %32,7'si ev hanımı, %59,5'i üniversite mezunu idi. Çalışmaya dahil edilen ailelerin %41,3'ünün tek çocuğu vardı, %87,8' i rutin çocukluk çağı aşılarının gerekli olduğunu düşünmekteydi. Ebeveynlerin %92.2'si aşılar hakkında bilgiyi sağlık çalışanından almaktaydı ve çocukların %95,7'si tam aşılı idi. Eksik aşılılarda en sık aşı yaptırmama nedeni aşı yan etkileri olarak belirtilmişti. Ebeveynlerin %79,7'sinin rutin aşı takviminde yer almayan çocukluk çağı özel aşılar hakkında bilgileri vardı ve %49,6'sı çocuklarına bu aşılardan en az birini yaptırmıştı. Çalışmaya katılan ebeveynlerin %84'ü ücretli aşıların rutin çocukluk çağı aşıları içinde yer alması gerektiğini düşünüyordu ve devlet tarafından ücretsiz olarak yaptırılsa %84,1'i çocuğuna bu aşıları yaptıracaklarını ifade etmekteydi. Ebeveynin eğitim düzeyi ve aile gelir düzeyi arttıkça, aşı tutum ölçeğinin olumlu yönde arttığı görülmekteydi. Sonuç: Çalışmamızda ailelerin aşılar hakkında bilgiyi sağlık çalışanından aldıkları, en sık aşı yan etkisi nedeni ile aşı tereddütü yaşadıkları görülmektedir. Ebeveynin eğitim düzeyi ve aile gelir düzeyinin aşıya karşı tutumu etkilediği ve özel aşılar ücretsiz uygulanırsa özel aşılama oranının artacağı görülmektedir. Anahtar kelimeler: Aşı, aşı tereddütü, aşılara ilişkin tutum ölçeği