Spinal kord hasarı olan hastalarda suprapubik usg ile ölçülen detrüsör ve mesane duvar kalınlığının ürodinamik parametrelerle korelasyonu
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KEREM ÇEKİNEL
Danışman: Hakan TUNÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Spinal kord hasarına (SKH) bağlı gelişen nörojenik alt üriner sistem disfonksiyonu (NAÜSD) üst üriner sistem (ÜÜS) ve yaşam kalitesinde belirgin bozulma ile seyreden, ömür boyu izlem gerektiren bir tablodur. Altın standart değerlendirme yöntemi ürodinami çalışması olmakla birlikte, bulunduğu merkez sayısı kısıtlıdır. Literatürde SKH'ye bağlı NAÜSD olan hastalarda mesane veya detrüsör duvar kalınlığı değerlendiren çalışma sayısı sınırlıdır; bu çalışma, bu az sayıdaki literatüre yeni veriler eklemektedir. Çalışmamızın amacı, SKH'ye bağlı NAÜSD olan hastalarda suprapubik ultrasonografi (USG) ile ölçülen mesane duvar kalınlığı (MDK) ve detrüsör duvar kalınlığının (DDK) ürodinamik parametrelerle ilişkisini incelemek ve olumsuz ürodinamik paternleri öngörebilecek eşik değerleri araştırmaktır. Hastalar ve Yöntem: Kesitsel olarak tasarlanan çalışmamıza SKH'ye bağlı NAÜSD tanılı 116 erişkin hasta dahil edildi. Tüm hastaların mesaneleri doluyken suprapubik USG ile MDK ve DDK ölçüldü ve hepsine standart ürodinamik çalışma uygulandı. Maksimum detrüsör basıncı (Pdetmax), sistometrik kapasite (SK), mesane kompliyansı, detrüsör aşırı aktivitesi/detrüsör sfinkter dissinerjisi (DAA/DSD) varlığı ve diğer ürodinamik parametreler kaydedildi ve NAÜSD sınıflamasına göre gruplandırıldı. MDK, DDK ve ürodinamik parametreler arasındaki ilişki Spearman korelasyon analizi ile; olumsuz ürodinamik paternler (DAA/DSD varlığı, mesane kompliyans <20 ml/cmH₂O) için eşik değerler Receiver Operating Characteristic (ROC) analizi ile değerlendirildi. Bulgular: DAA/DSD varlığı olan hastalarda Pdetmax≥40 cmH₂O, düşük kompliyans ve azalmış SK anlamlı olarak daha sık görüldü. NAÜSD A sınıfında kompliyans ve SK en düşük, C ve D sınıflarında ise en yüksek bulundu. MDK, DAA/DSD varlığında daha kalındı ve Pdetmax ile zayıf pozitif, SK ve kompliyans ile zayıf negatif korelasyon gösterdi; DDK hiçbir ürodinamik parametre ile anlamlı ilişki göstermedi. DAA/DSD varlığı için MDK eşik değeri ≥3,35 mm (Eğri altında kalan alan (EAA)=0,611), düşük kompliyans için ise ≥3,80 mm (EAA=0,661) olup özgüllük sırasıyla %69,6 ve %84,1 idi. SK için DAA/DSD varlığında <285,5 ml (EAA=0,795),düşük kompliyansta <310,5 ml (EAA=0,796) eşik değerleri elde edildi ve özgüllük sırasıyla %93,5 ve %79,7 bulundu. Duyarlılıkları %45-60 civarı olup düşüktü. Sonuç: SKH'ye bağlı NAÜSD hastalarında artmış mesane basıncı, düşük kompliyans ve azalmış SK yüksek riskli ürodinamik paternin temel bileşenleridir. MDK, bu paternle ilişkili yapısal bir parametre olarak öne çıkmakta ve özellikle ürodinamiye erişimin sınırlı olduğu merkezlerde risk değerlendirmesini destekleyen non-invaziv bir risk belirteci olarak kullanılabileceğini düşündürmektedir. Bununla birlikte, MDK ve SK için tanımlanan eşik değerlerin rutin klinik kullanıma girebilmesi için daha geniş örneklemlerle yapılacak prospektif çalışmalar gereklidir; ürodinami bu hasta grubunda hâlen referans yöntem olma özelliğini sürdürmektedir. Anahtar kelimeler: Spinal kord hasarı, nörojenik alt üriner sistem disfonksiyonu, mesane duvar kalınlığı, detrüsör duvar kalınlığı, ürodinami