Hipoksik iskemik ensefalopati nedeniyle terapötik hipotermi tedavisi uygulanan hastalarda akut böbrek hasarının pRIFLE ve AKIN kriterlerine göre değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ECE TUĞLU
Danışman: Didem ARMAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Hipoksik-iskemik ensefalopati (HİE), perinatal hipoksi-iskemi sonrası gelişen, yenidoğan döneminde önemli bir mortalite ve morbidite nedenidir. Hipoksik-iskemik ensefalopatide santral sinir sistemine ilave olarak çeşitli organ sistemlerinin tutulumu da görülmektedir ve renal sistem tutulumu sonrası oluşan organ hasarı sıkça gözlenir. Bu çalışmada yenidoğan yoğun bakım ünitesinde HİE tanısı ile terapötik hipotermi tedavisi alan yenidoğanlarda farklı sınıflama kriterlerine göre akut böbrek hasarının (ABH) tanımlanması ve ABH gelişimi için risk faktörlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda, hastanemiz yenidoğan yoğun bakım ünitesinde 2018 Haziran ve 2023 Haziran tarihleri arasında HİE tanısı ile takip edilen ve hipotermi tedavisi alan hastalar retrospektif olarak değerlendirildi. Olguların demografik bilgileri, antepartum risk faktörleri, klinik özellikleri ve uygulanan tedaviler hastane dosyalarından kaydedildi. Terapötik Hipotermi tedavisi süresince ve tedavi bitiminde üre, serum kreatinin, idrar çıkışı incelendi. Olgular standart tanım, AKIN, pRIFLE ve nRIFLE kriterlerine göre ABH gelişenler ve gelişmeyenler olarak iki gruba ayrıldı ve istatistiksel olarak kıyaslandı. Bulgular: Çalışmaya Evre 2-3 HİE tanısı almış, terapötik hipotermi uygulanan 82 bebek dâhil edildi. Hastaların %31,7'si (n=26) kız, %68,7'si (n=42) erkek, ortalama gestasyon yaşları ve doğum tartıları sırasıyla 38,39±1,81 hafta ve 3028,84±492,87 gram olarak bulundu. Otuz iki (%39) olguda standart tanıma göre ABH geliştiği saptandı. Bu olgularda annede plasenta dekolmanı sıklığı daha fazla (p=0.013), 1. ve 5. dk Apgar skoru anlamlı daha düşük (p=0.009, p=0.003), postnatal 1. saat kan gazında laktat düzeyi (p=0.007) yüksek saptandı. ABH gelişen grupta trombosit miktarı daha düşük ve protrombin zamanı (PT) daha uzundu (p=0.034, p=0.004). ABH gelişen hastalarda yenidoğan yoğun bakım ünitesinde kalış süresi daha uzun (p=0.007), inotrop ihtiyacı daha fazla (p=0.002), birden fazla antikonvülzan kullanımı daha sık (p=0.009) bulundu. ABH gelişen grupta eritrosit süspansiyonu (ES) ve taze donmuş plazma (TDP) transfüzyon ihtiyacı daha yüksekti (p<0.001, p=0.021). Olgular nRIFLE tanı kriterlerine göre değerlendirildiğinde standart tanıma ilave olarak 18 olgu daha ABH olarak tanımlandı. nRIFLE kriterlerine göre ABH tanısı alan olguların 5. dakika APGAR skorunun (p=0.024), kord kan gazı ve PN 1. saat kan gazında bikarbonat (p=0.044, p= 0.032) ve laktat değerlerinin (p= 0.027) anlamlı düşük olduğu saptandı. PT ve aPTT değerleri nRIFLE'a göre ABH tanısı alan olgularda anlamlı uzun bulundu (p<0.001, p<0.001). Bu grupta inotrop desteği ihtiyacı, TDP ve ES transfüzyon sıklığı artmıştı (p=0.004, p=0.031, p<0.001). Solunum destek ihtiyacı ve yoğun bakım yatış günü de ABH gelişen grupta anlamlı olarak yüksek bulundu (p=0.002, p= 0.002). Sonuç: YYBÜ'de TH tedavisi gören HİE'li bebeklerde standart tanıma göre ABH'yı sık olarak saptadık. ABH gelişen olgularda yoğun bakım ünitesinde kalış süresi daha uzun, inotrop ihtiyacı daha fazla, çoklu antikonvülzan kullanımı daha sık idi. Diğer tüm sınıflama sistemleri benzer sonuçlar verirken, nRIFLE tanı kriterlerine göre değerlendirildiğinde 18 olgu daha ABH olarak tanımlandı. Farklı eşik değerlerini baz alan n-RIFLE sınıflaması HIE'li bebeklerde ABH tanısında faydalı olabilir. Yenidoğanlarda ABH tanısı için yenidoğana özgü fizyolojik özellikler gözönüne alınarak hazırlanan kriterler ile yüksek olgu sayılı prospektif çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Hipoksik iskemik ensefalopati, Akut böbrek hasarı, Yenidoğan, nRIFLE, pRIFLE